Από την ημέρα ενάρξεως ισχύος της παρούσας καταργούνται: 1. Τα άρθρα 45 μέχρι 71 (πλην των άρθρων 54,55, 65, 66, 68 και 69) του Υγειονομικού Κανονισμού (Φ.Ε.Κ. 275/1938 τ.Β’), όπως έχουν τροποποιηθεί και συμπληρωθεί μεταγενεστέρως με την ΓΙγ/6001/67 (ΦΕΚ 360/2-6-67 τ.Β’) και άλλες συναφείς Υγειονομικές Διατάξεις. 2. Η από 16-5-36 Υγειονομική Διάταξη "περί υγιεινής και καθαριότητος εργοστασίων ζαχαροπλαστικής και παγωτών, ως και των καταστημάτων πωλήσεως αυτών". (ΦΕΚ 105/23-6-36 τ.Β’). 3. Η από 17-4-53 Υγειονομική Διάταξη "περί τηρητέας διαδικασίας διά την χορήγησιν αδείας λειτουργίας καταστημάτων" (ΦΕΚ 108/7-5-53 τ.Β’). 4. Η Υγειονομική Διάταξη 1101/55 "περί ιατρικής επιθεωρήσεως και εφοδιασμού δι’ ατομικού βιβλιαρίου υγείας των ασκούντων ωρισμένα τινά επαγγέλματα ατόμων". (ΦΕΚ 146/3-8-55 τ.Β’), όπως έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί μεταγενεστέρως. 5. Τα άρθρα 1 και 2 της Δ.Υ.Α. 2805/60 Υγειονομικής Διατάξεως "περί αστυιατρικών επιθεωρήσεως κ.λπ." (ΦΕΚ 179/27-4-60 τ.Β’). 6. Η Υγειονομική Διάταξη Δ.Υ.Α. 5130/60 "περί όρων υγιεινής των καταστημάτων πωλήσεως κατεψυγμένων ιχθύων και λοιπών αλειυμάτων" (ΦΕΚ 306/5-6-60 τ.Β’). 7. Η Υγειονομική Διάταξη Δ.Υ.Α. 6800/60 "περί όρων υγιεινής πρατηρίων κατεψυγμένων προϊόντων" (ΦΕΚ 401/12-9-60 τ.Β’). 8. Η Υγειονομική Διάταξη ΕΙγ/3432/62 "περί πωλήσεως κατεψυγμένων τυποποιημένων προϊόντων" (ΦΕΚ 152/4-5-62 τ.Β’). 9. Η Υγειονομική Διάταξη ΕΙγ/4040/63 "περί όρων υγιεινής και καθαριότητος των δι’ αυτομάτων παγωτοποιητικών μηχανών παρασκευαζομένου παγωτού, ως και του τρόπου πωλήσεως αυτού" (ΦΕΚ 178/2-4-63 τ.Β’), όπως έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί μεταγενεστέρως με τις Υγειονομικές Διατάξεις ΓΙ/5665/73 (ΦΕΚ 624/31-5-73 τ.Β’) και ΓΙ/3905/74 (ΦΕΚ 536/23-5-74 τ.Β’). 10. Η Υγειονομική Διάταξη ΕΙγ/1306/64 "περί όρων πωλήσεως ιχθύων υπό πλανοδίων ιχθυοπωλών και εις λαϊκάς αγοράς" (ΦΕΚ 58/14-2-64 τ.Β’). 11. Η Υγειονομική Διάταξη ΓΙ/425/67 "περί όρων ιδρύσεως και λειτουργίας ψητοπωλείων, εψητηρίων και οβελιστηρίων" (ΦΕΚ 50/27-1-67 τ.Β’), όπως έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί μεταγενεστέρως με την Υγειονομική Διάταξη ΓΙγ/6001/67 (ΦΕΚ 360/2-6-67 τ.Β’) και άλλες όμοιες. 12. Η Υγειονομική Διάταξη ΓΙ/2117/74 "περί υγιεινής συσκευασίας του οξυγάλακτος (γιούρτης)" (ΦΕΚ 309/12-3-74 τ.Β’), όπως έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί μεταγενεστέρως με τις Υγειονομικές Διατάξεις ΓΙ/3316/74 (ΦΕΚ 424/20-4-74 τ.Β’) και ΓΙ/8249/74 (ΦΕΚ 971/4-10-74 τ.Β). 13. Η Υγειονομική Διάταξη ΓΙ/8228/74 "περί συσκευασίας και τρόπου διαθέσεως υπό πλανοδίων ή στασίμων μικροπωλητών κουλουρίων, τυροπιττών, σπανοκοπιττών κ.λπ. αρτοσκευασμάτων" (ΦΕΚ 963/1-10-74 τ.Β’). 14. Η Υγειονομική Διάταξη ΓΙ/9900/74 "περί υποχρεωτικής κατασκευής αποχωρητηρίων" (ΦΕΚ 1266/3-12-74 τ.Β’), όπως έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί μεταγενεστέρως, κατά το μέρος αυτής, που αναφέρεται στον αριθμό και στον τρόπο κατασκευής των αποχωρητηρίων καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων και ποτών. Κατά τα λοιπά η Υγειονομική αυτή Διάταξη εξακολουθεί να ισχύει για τα μη αναφερόμενα στην παρούσα εργαστήρια και καταστήματα και για τις κατοικίες κλπ. 15. Η Υγειονομική Διάταξη ΑΙβ/6370/77 "περί όρων υπό τους οποίους επιτρέπεται η εγκατάσταση και λειτουργία αυτόματων πωλητών τροφίμων και ποτών" (ΦΕΚ 869/12-9-77 τ.Β’). 16. Η Υγειονομική Διάταξη ΑΙβ/7771/77 "περί χρήσεως των υπογείων χώρων διά την λειτουργίαν καταστημάτων και εργαστηρίων" (ΦΕΚ 984/8-10-77 τ.Β’), όπως έχει τροποποιηθεί και συμπληρωθεί μεταγενεστέρως. 17. Η Υγειονομική Διάταξη ΑΙβ/10630/77 "περί πωλήσεως αναψυκτικών ποτών, παγωτών και ωρισμένων ζαχαρωδών προϊόντων εις αναπηρικά περίπτερα και καταστήματα ψιλικών" (ΦΕΚ 1178/15-11-77 τ.Β’). 18. Η Υγειονομική Διάταξη ΑΙβ/9321/80 "περί υπολογισμού του μεγίστου αριθμού καθισμάτων, που είναι δυνατό να αναπτυχθούν στα κασταστήματα εστιάσεως" (ΦΕΚ 1079/23-10-80 τ.Β’). 19. Η Υγειονομική Διάταξη ΑΙβ/11261/81 με θέματα "Υγειονομικός έλεγχος, γενικοί όροι ιδρύσεως και λειτουργίας των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών και ειδικοί όροι ιδρύσεως και λειτουργιας των καταστημάτων τροφίμων ή/και ποτών" (ΦΕΚ 46/8-2-82 τ.Β’). 20. Η Υγειονομική Διάταξη ΑΙβ/4743/3-5-83 για την ίδρυση και λειτουργία Κέντρων Διασκεδάσεως σε χώρους φυσικών σπηλαίων" (ΦΕΚ 293/30-5-83 τ.Β’). 21. Η Υγειονομική Διάταξη ΑΙβ/5191/19-5-83 για την τροποποίηση και συμπλήρωση του άρθρου 6 της ΑΙβ/11261/81 (ΦΕΚ 46/8-2-82 τ.Β’) Υγειονομικής Διάταξης "περί γενικών όρων ιδρύσεως και λειτουργίας των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών και ειδικών όρων ιδρύσεως και λειτουργίας των καταστημάτων τροφίμων ή/και ποτών". (ΦΕΚ 301/31-5-83 τ.Β’). 22. Κάθε άλλη διάταξη του Υγειονομικού Κανονισμού και των άλλων Υγειονομικών Διατάξεων αντίθεση με τις διατάξεις της παρούσας.

Ημ/νία: 23.09.1983
Ημ/νία Ισχύος: 23.09.1983
Λήμματα: Υγειονομικός έλεγχος ,Κατάργηση αρ. 45 έως και 71 πλην αρ. 54, 55, 65, 66, 68, 69 Υγειονομικού Κανονισμού ,Κατάργηση Υγ.Α. από 16-5-36, ΦΕΚ Β 105 ,Κατάργηση Υγ.Δ. από 17-4-53, ΦΕΚ Β 108 ,Κατάργηση Υγ.Δ. 1101/55, ΦΕΚ Β 146 ,Κατάργηση αρ. 1, 2 Δ.Υ.Α. 2805/60 ΦΕΚ Β 179 ,Κατάργηση Δ.Υ.Α.6800/60, ΦΕΚ Β 401 ,Κατάργηση Υγ.Α. ΕΙγ/3432/62, ΦΕΚ Β 152 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΕΙγ/4040/63, ΦΕΚ Β 178 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΕΙγ/1306/64, ΦΕΚ Β 58 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΓΙγ/425/67, ΦΕΚ Β 50 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΓΙ/2117/74, ΦΕΚ Β 309 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΓΙ/8228/74, ΦΕΚ Β 963 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΓΙ/9900/74, ΦΕΚ Β 1266 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΑΙβ/6370/77, ΦΕΚ Β 869 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΑΙβ/7771/77, ΦΕΚ Β 984 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΑΙβ/10630/77, ΦΕΚ Β 1178 ,Κατάργηση ΑΙβ/9321/80, ΦΕΚ Β 1079 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΑΙβ/11261/81, ΦΕΚ Β 46 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΑΙβ/4743/83, ΦΕΚ Β 293 ,Κατάργηση Υγ.Δ. ΑΙβ/5191/81, ΦΕΚ Β 301

ΚΕΦΑΛΑΙΟ VI 1. Τα καταστήματα και εργαστήρια τροφίμων ή/και ποτών, που βρίσκονται σε λειτουργία κατά την έναρξη ισχύος της παρούσας, υπόκεινται γενικά στους όρους της, οι δε φορείς εκμεταλλεύσεώς τους οφείλουν να προσαρμόσουν τις εγκαταστάσεις της επιχειρήσεώς τους στους ανωτέρω όρους, πλην εκείνων που απαιτούν κτιριακές μετατροπές, οπότε θα εκτελεσθούν μόνον οι εφικτές βελτιώσεις, κατά την κρίση της Υγειονομικής Υπηρεσίας. 2. Για την κατά τα ανωτέρω προσαρμογή των εγκαταστάσεων των καταστημάτων και εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών η Υγειονομική Υπηρεσία θα ορίσει εύλογη, για κάθε περίπτωση, προθεσμία, η οποία δεν θα υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Πάντως, κατά την εφαρμογή της παρούσας δεν θίγονται αποκτημένα νομίμως δικαιώματα καταστημάτων ή εργαστηρίων τροφίμων ή/και ποτών, τα οποία ιδρύθηκαν πριν από την ισχύ της παρούσας και λειτουργούν στο όνομα του ίδιου φορέα. Τέτοια δικαιώματα είναι ο μέγιστος αριθμός καθισμάτων, που είναι δυνατό να αναπτύσσονται στην αίθουσα πελατών των καταστημάτων άρθρων 37, 38 και 39, ο οποίος έχει υπολογισθεί με βάση παλαιότερες Υγειονομικές Διατάξεις, τα προσφερόμενα σε ήδη λειτουργούντα καταστήματα είδη με βάση την άδεια λειτουργίας τους, εφόσον η άδεια αυτή έχει εκδοθεί νομίμως, σύμφωνα με το παλαιότερο νομοθετικό καθεστώς, κ.α. 3. Καταστήματα ή εργαστήρια τροφίμων ή/και ποτών, που άρχισαν να ιδρύονται πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας, εφόσον η αίτηση για τη χορήγηση της άδειας λειτουργίας τους θα έχει κατατεθεί στην αρμόδια Αστυνομική Αρχή εντός εξαμήνου από την ημέρα αυτή, κρίνονται ως προς τους όρους τους αναφερόμενους στους χώρους τους (εμβαδόν, κατασκευή αποχωρητηρίων, αποστάσεις κ.λπ.) με βάση το νομοθετικό καθεστώς, που ίσχυε κατά την έναρξη της ιδρύσεώς τους, αν οι απαιτήσεις της παρούσας είναι αυστηρότερες ως προς τους ανωτέρω όρους. Για να διαπιστωθεί η ημερομηνία ενάρξεως της διαδικασίας ιδρύσεως καταστήματος ή εργαστηρίου ο ενδιαφερόμενος επισυνάπτει στην αίτησή του για την απόκτηση της άδειας λειτουργίας τούτου ή καταθέτει συμπληρωματικά στην Υγειονομική Υπηρεσία θεωρημένο από την οικεία Οικονομική Εφορία συμφωνητικό μισθώσεως του χώρου, στον οποίο έχει εγκατασταθεί η επιχείρησή του, ή, προκειμένου για ιδιόκτητο χώρο, επικυρωμένα αντίγραφα των δελτίων παραγγελίας ή των τιμολογίων προμήθειας του εξοπλισμού της επιχειρήσεως και υπεύθυνη δήλωση Ν.Δ. 105/69 του τεχνικού (μηχανικού, διακοσμητή, τεχνήτη κ.λπ.), που εργάσθηκε για την οργάνωση του καταστήματος ή εργαστηρίου, ή και οποιαδήποτε άλλα επίσημα στοιχεία, στα οποία θα φαίνεται απαραίτητα η ημερομηνία ενάρξεως των σχετικών εργασιών. 4. Οι διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου εφαρμόζονται και σε περιπτώσεις επανεξετάσεως των αναφερόμενων σ’ αυτή καταστημάτων, είτε για τη διαπίστωση της συμπληρώσεως ελλείψεως, που είχαν επισημανθεί κατά την αρχική κρίση τους, είτε λόγω υποβολής αιτήσεως θεραπείας ή ενστάσεως κατά του αποτελέσματος της πρωτοβάθμιας κρίσεώς τους, έστω και αν κατά την ημέρα καταθέσεως στην αρμόδια Υπηρεσία της αιτήσεως ή της ενστάσεως του ενδιαφερόμενου είχε περάσει το εξάμηνο χρονικό διάστημα, που ορίζει ή ανωτέρω παράγραφος. 5. Νεοϊδρυόμενα εντός ξενοδοχείων καταστήματα (εστιατόρια, σνακ μπαρ, κυλικεία, ζαχαροπλαστεία κ.τ.όμ.), για τα οποία έχει δοθεί έγκριση από τον Ε.Ο.Τ. πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας, αν οι απαιτήσεις της Υγειονομικής αυτής Διατάξεως είναι αυστηρότερες, ως προς τους όρους τους αναφερόμενους στους χώρους τους, κρίνονται με βάση το νομοθετικό καθεστώς, που ίσχυε κατά την ημέρα που δόθηκε η ανωτέρω έγκριση του Ε.Ο.Τ., ανεξάρτητα από το χρονικό διάστημα, που έχει μεσολαβήσει μεταξύ των ημερομηνιών χορηγήσεως της εγκρίσεως αυτής και καταθέσεως της αιτήσεως του ενδιαφερόμενου για την απόκτηση της άδειας λειτουργίας του καταστήματός του. 6. Εργαστήρια ή καταστήματα τροφίμων ή/και ποτών, τα οποία ιδρύθηκαν και λειτουργούσαν με βάση το νομοθετικό καθεστώς, που ίσχυε πριν από την ισχύ της ΑΙβ/11261/81 Υγειονομικής Διατάξεως, αν έχουν μεταβιβασθεί σε άλλο πρόσωπο και οι αιτήσεις των ενδιαφερομένων για την απόκτηση της άδειας λειτουργίας τούτων έχουν κατατεθεί στην οικεία Αστυνομική Αρχή πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας, κρίνονται ως προς τους χώρους τους (είδος χώρου, εβμαδόν, ύψος κ.λπ.) με βάση το νομοθετικό καθεστώς, που ίσχυε κατά τον χρόνο εκδόσεως της προηγούμενης άδειας λειτουργίας τους. Αν για τα ανωτέρω καταστήματα ή εργαστήρια έχουν εκδοθεί στο αναμεταξύ αρνητικές γνωμοδοτήσεις της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επανέλθουν με νέα αίτηση τους, εντός προθεσμίας τριών μηνών από την ημέρα ενάρξεως ισχύος της παρούσας, ζητώντας την επανεξέταση των καταστημάτων ή εργαστηρίων τους, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο.

Ημ/νία: 23.09.1983
Ημ/νία Ισχύος: 23.09.1983
Λήμματα: Υγειονομικός έλεγχος ,Καταστήματα ,Εργαστήρια ,Τρόφιμα ,Ποτά ,Μεταβατικές διατάξεις

1. Οι διατάξεις των άρθρων 15 μέχρι και 46 της παρούσας, για τους γενικούς και ειδικούς όρους, που πρέπει να πληρούν τα καταστήματα τροφίμων ή/και ποτών, (πλην των άρθρων 41 και 44 για τα Κέντρα Διασκεδάσεως και τις υπεραγορές τροφίμων, αντίστοιχα, και αυτών που ρητώς αναφέρονται κατωτέρω στο παρόν άρθρο) δεν εφαρμόζονται στα καταστήματα τροφίμων ή/και ποτών, που ιδρύονται και λειτουργούν σε χωριά με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, πλην εκείνων που έχουν χαρακτηρισθεί αρμοδίως ως τουριστικά και των τοποθεσιών που παρουσιάζουν μεγάλη τουριστική κίνηση (αρχαιολογικοί χώροι, συγκοινωνιακοί κόμβοι, εθνικοί δρόμοι κ.τ.όμ.). 2. Τα καταστήματα τροφίμων ή/και ποτών, τα οποία ιδρύονται και λειτουργούν σε χωριά με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, με την επιφύλαξη των προαναφερόμενων εξαιρέσεων, θα πληρούν τους κατωτέρω βασικούς όρους υγιεινής. α. Το οίκημα θα είναι μόνιμης κατασκευής (λιθόκτιστο, πλιθόκτιστο ή άλλη παρόμοια κατασκευή). Ως οίκημα μόνιμης κατασκευής θεωρείται και το προκατασκευασμένο λυόμενο οίκημα, εφόσον έχει εγκατασταθεί σε σταθερή βάση από μπετόν και γενικά πληρεί τους υγειονομικούς όρους και προϋποθέσεις του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού και της παρούσας ή άλλης σχετικής Υγειονομικής Διατάξεως. Δεν επιτρέπεται η λειτουργία των προαναφερόμενων καταστημάτων σε παραπήγματα από ξύλα, λαμαρίνες ή άλλα παρεμφερή πρόχειρα υλικά. Σε περιπτώσεις νόμιμης χρήσεως υπόγειου χώρου για την εγκατάσταση νεοϊδρυόμενου καταστήματος τροφίμων ή/και ποτών, ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει τα αναφερόμενα στην παρ. 5 του άρθρου 15 της παρούσας δικαιολογητικά, στα οποία θα φαίνεται ότι ο υπόγειος χώρος είναι χώρος κυρίας χρήσεως προοριζόμενος για καταστήματα, ότι εξασφαλίζεται ο πλήρης αερισμός του χώρου και η ακίνδυνη ηλεκτροδότησή του και ότι έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα πυρασφαλείας και ασφαλείας του προσωπικού και των πελατών σε περιπτώσεις κινδύνου. β. Ο χώρος θα είναι ανάλογος με το είδος και τον κύκλο εργασιών του καταστήματος, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής ή, εν ελλείψει, της Υγειονομικής Υπηρεσίας, ώστε να εξασφαλίζεται η άνετη κυκλοφορία των πελατών και του προσωπικού και να αποκλείεται η συμφόρηση τούτου με εμπορεύματα και έπιπλα, για να γίνεται εύκολα ο καθαρισμός του και πάντως δεν θα είναι μικρότερος από 12 τ.μ. Ειδικότερα, προκειμένου για εστιατόρια, οινομαγειρεία, ψητοπωλεία και άλλα καταστήματα, στα οποία παρασκευάζονται και προσφέρονται σε καθισμένους πελάτες φαγητά ή γλυκίσματα, ο χώρος των καταστημάτων τούτων θα είναι 15 τ.μ. τουλάχιστον (απαιτούμενος ελάχιστος χώρος για την εγκατάσταση του παρασκευαστηρίου 8 τ.μ., του συστήματος πλύσεως σκευών 4 τ.μ., του ψυγείου κλπ. 3 τ.μ.), αυξανόμενος κατά 1 τ.μ. για κάθε χρησιμοποιούμενο κάθισμα και κατά το απαραίτητο για το αποχωρητηρίο εμβαδόν. Προκειμένου για καφενεια, μπαρ και άλλα παρόμοια καταστήματα, ο χώρος τούτων θα είναι τουλάχιστον 8 τ.μ. (απαιτούμενος ελάχιστος χώρος για την εγκατάσταση του παρασκευαστηρίου 4 τ.μ., του συστήματος πλύσεως των σκευών 2 τ.μ., του ψυγείου κλπ. 2 τ.μ.), αυξανόμενος κατά 1 τ.μ. για κάθε χρησιμοποιούμενο κάθισμα και κατά το απαραίτητο για το αποχωρητήριο εμβαδόν. Προκειμένου για οβελιστήρια, ο χώρος τούτων θα είναι τουλάχιστον 10 τ.μ. (απαιτούμενος ελάχιστος χώρος για την εγκατάσταση της ψησταριάς 4 τ.μ., του συστήματος πλύσεως σκυεών 4 τ.μ., του ψυγείου κλπ. 2 τ.μ.), αυξανόμενος κατά 1 τ.μ. για κάθε χρησιμοποιούμενο κάθισμα και κατά το απαραίτητο για το αποχωρητηρίο εβμαδόν. Σε περιπτώσεις λειτουργίας ως μικτών δύο ή περισσότερων καταστημάτων, που ανήκουν σε μια από τις αναφερόμενες στην παρ. 3 του παρόντος άρθρου ομάδες, το καθένα από τα καταστήματα αυτά θα είναι εγκαταστημένο σε ιδιαίτερο, νοητώς χωρισμένο, χώρο εμβαδού ίσου τουλάχιστον με το ανωτέρω καθοριζόμενο για κάθε είδος καταστήματος εμβαδόν. Κατ’ εξαίρεση, σε περιπτώσεις λειτουργίας ως μικτών καφενείων ή μπαρ και καταστημάτων παρασκευής φαγητών ή γλυκισμάτων, για την εγκατάσταση του παρασκευαστηρίου, του συστήματος πλύσεως σκευών, του ψυγείου κλπ. αρκεί χώρος 15 τ.μ.,με την ανάλογη συγκρότηση εστιατορίου ή οινομαγειρείου ή ψητοπωλείου ή ζαχαροπλαστείου κλπ., ο οποίος θα είναι κοινός για τις αντίστοιες λειτουργίες όλων των τμημάτων του μικτού καταστήματος. Σε περιπτώσεις όμως λειτουργίας ως μικτών καφενείων ή μπαρ και οβελιστηρίου θα υπάρχει χώρος παρασκευαστηρίου του καφενείου ή μπαρ 4 τ.μ. τουλάχιστον, χώρος πλύσεως σκευών, κοινός για το καφενείο ή μπαρ και το οβελιστήριο, 4 τ.μ. τουλάχιστον, χώρος ψυγείου κλπ. 2 τ.μ. τουλάχιστον και ιδιαίτερος χώρος, μέσα στο κατάστημα ή έξω απ’ αυτό (στην αυλή ή στην πρασιά), για την εγκατάσταση της ψησταριάς του οβελιστηρίου 4 τ.μ. τουλάχιστον. γ. Το ύψος των καταστημάτων του παρόντος άρθρου θα είναι το προβλεπόμενο από τις σχετικές διατάξεις του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού. Αν από βεβαίωση της αρμόδιας Υπηρεσίας Πολεοδομίας ή της Κοινοτικής Αρχής προκύπτει ότι κατά τον χρόνο οικοδομήσεως του κτιρίου, στο οποίο στεγάζεται το κατάστημα, δεν ίσχυαν στο χωριό, που βρίσκεται τούτο, οι διατάξεις του Γ.Ο.Κ., μπορεί να γίνει δεκτό και μικρότερο ύψος, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Επιτροπής ή, εν ελλείψει, της Υγειονομικής Υπηρεσίας και πάντως όχι μικρότερο των 2,20 μ. Αν κατάστημα στεγάζεται σε υπόγειο, χαρακτηριζόμενο από την αρμόδια Υπηρεσία Πολεοδομίας ως χώρος κυρίας χρήσεως, το ύψος τούτου θα είναι τουλάχιστον 2,50 μ. δ. Οι επιφάνειες των τοίχων θα είναι λείες και θα υδροχρωματίζονται συχνά για να διατηρούνται καθαρές, εκτός αν ο καταστηματάρχης επιθυμεί να τις χρωματίσει με ελαιόχρωμα ή πλαστικό χρώμα, οπότε θα φροντίζει για τον τακτικό καθαρισμό τους με πλύσιμο. Απαγορεύεται η επικάλυψη των τοίχων των ανωτέρω καταστημάτων με ψάθες ή άλλα, μη αδιαπότιστα υλικά, που δεν επιδέχονται πλύσιμο. Αν ο καταστηματάρχης επιθυμεί την επικάλυψη των τοίχων του καταστήματός του για λόγους διακοσμητικούς, μπορεί να χρησιμοποιήσει για τον σκοπό αυτό αδιάβροχη ταπετσαρία ή ακόμη και στιλβωμένο ξύλο. Επίσης απογορεύεται η επικόλληση στους τοίχους αφισών, λιθογραφιών κ.λπ. διακοσμητικών, διαφωτιστικών και ενημερωτικών έντυπων υλικών, εκτός αν αναρτώνται τοποθετημένα σε υαλόφρακτα πλαίσια ή είναι κατασκευασμένα από σκληρό χαρτόνι (ημερολόγια τοίχου) και με την προϋπόθεση ότι θα διατηρούνται καθαρά. Ο χρωματιστής των τοίχων θα γίνεται με ανοικτά χρώματα, με ιδιαίτερη προτίμηση στο λευκό. Η χρησιμοποίηση σκούρων χρωμάτων για τον χρωματισμό των τοίχων των καταστημάτων πρέπει να αποκλείεται. ε. Η οροφή θα είναι καλής κατασκευής με λεία επιφάνεια και ελαιοχρωματισμένη, αν είναι ξύλινη, ή υδροχρωματισμένη, αν είναι από ασβεστοκονία. Αν ο χώρος καταστήματος καλύπτεται με κεραμωτή ή παρόμοιας κατασκευής στέγη ή με το ξύλινο δάπεδο του αμέσως υπερκείμενου ορόφου, θα υπάρχει ψευδοροφή ή ανάλογη κατασκευή, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 19 της παρούσας. στ. Το δάπεδο θα είναι κατασκευασμένο από αδιαπότιστο λείο υλικό (τσιμεντοκτονία, μωσαϊκό, πλάκες μαρμάρου ή πέτρας, ξύλο καλυπτόμενο με πλαστικό κ.τ.όμ.) και θα διατηρείται σε πολύ καλή κατάσταση χωρίς ρωγμές ή κάθε είδους άλλες φθορές και καθαρό. ζ. Ο αερισμός, φυσικός ή τεχνητός, θα είναι πλήρης. η. Ο φωτισμός, φυσικός ή τεχνητός, θα είναι επαρκής. Οπου υπάρχει δίκτυο της Δ.Ε.Η., για τον τεχνητό φωτισμό θα χρησιμοποιούνται ηλεκτρικοί λαμπτήρες, κατά προτίμηση φθορισμού, επαρκούς εντάσεως, αλλοιώς θα γίνεται χρήση κατάλληλων λυχνιών υγραερίου κ.τ.όμ. (ΛΟΥΞ), ικανών να εξασφαλίζουν επαρκή φωτισμό. θ. Η ύδρευση στο χωριό υπάρχει δίκτυο υδρεύσεως, θα γίνεται υποχρεωτικά από το δίκτυο αυτό. Αν το κοινοτικό δίκτυο υδρεύσεως δεν έχει επεκταθεί σε κατοικίες και καταστήματα ή αν για την ύδρευση των κατοίκων του χωριού χρησιμοποιούνται κοινοτικές ή ιδιωτικές πηγές ή πηγάδια που απαραίτητα θα έχουν προστατευθεί κατάλληλα, σύμφωνα με τις ισχύουσες Υγειονομικές Διατάξεις για τις υδρεύσεις, το νερό θα μεταφέρεται από το σημείο υδροληψίας με ειδικά για τον σκοπό αυτόν χρησιμοποιούμενα δοχεία και θα αποθηκεύεται σε κατάλληλη δεξαμενή επαρκούς χωρητικότητας τουλάχιστον ½ κ.μ. Τα δοχεία μεταφοράς νερού είναι μεταλλικά, από γαλβανισμένη λαμαρίνα χωρίς εσωτερικές συγκολλήσεις μολύβδου, ή πλαστικά, από υγειονομικώς αποδεκτή πλαστική ύλη, και θα κλείνουν στεγανά. Οι δεξαμενές αποθηκεύσεως νερού μπορεί να είναι κατασκευασμένες από μπετόν ή από γαλβανισμένη λαμαρίνα, χωρίς εσωτερικές συγκολλήσεις μολύβδου, ή από υγειονομικώς αποδεκτή πλαστική ύλη και θα καλύπτονται στεγανά, ώστε να εξασφαλίζεται το περιεχόμενό τους από τις οποιεσδήποτε ρυπάνσεις και μολύνσεις. Στον πυθμένα θα φέρουν οπή με στρόφιγγα για την εκκένωση τους σε περίπτωση καθαρισμού τους. Το στόμιο του σωλήνα εξόδου του νερού θα βρίσκεται σε ύψος 5 εκτστμ. από τον πυθμένα τους. Γενικά οι διατάξεις του άρθρου 23 της παρούσας εφαρμόζονται και στα καταστήματα του παρόντος άρθρου. Απαγορεύεται η μεταφορά ή η αποθήκευση νερού σε δοχεία, που είχαν χρησιμοποιηθεί άλλοτε ως περιέκτες εντομοκτόνων, φυτοφαρμάκων ή άλλων παρεμφερών τοξικών ουσιών. Η υδροληψία από τις δεξαμενές αποθηκεύσεως νερού θα γίνεται υποχρεωτικά με κρουνούς και όχι με εμβάπτιση σ’ αυτές δοχείων. ι. Η αποχέτευση των ακάθαρτων νερών των καταστημάτων του παρόντος άρθρου θα γίνεται με κλειστούς αγωγούς σε υπόνομο ή βόθρο, στεγανό ή απορροφητικό. Η διάθεση των ακάθαρτων νερών στην επιφάνεια του εδάφους ή σε δίκτυο υπονόμων προοριζόμενων για την απομάκρυνση μόνον των νερών της βροχής, απαγορεύεται. ια. Αποχωρητήρια. Στα καταστήματα, στα οποία παραμένουν καθισμένοι πελάτες (καφενεία κ.τ.όμ.), θα υπάρχουν ένα ή δύο, κατά την κρίση της Υγειονομικής Υπηρεσίας, αποχωρητηρία, τα οποία θα πληρούν τους κατωτέρω περιγραφόμενους όρους. Αν κατάστημα στεγάζεται στο ίδιο κτίριο με την κατοικία του καταστηματάρχη, το οικογενειακό αποχωρητήριο είναι δυνατό να διατίθεται για χρήση και των πελατών του καταστήματος, εφόσον βρίσκεται σε κατάλληλη θέση, προσφερόμενη για τον σκοπό αυτόν, και πληρεί τους απαραίτητους όρους υγιεινής. Το αποχωρητήριο θα βρίσκεται μέσα στο κατάστημα ή και έξω απ’ αυτό σε κατάλληλη θέση, προς την οποία θα γίνεται εύκολα η προσπέλαση, και πλησιέστερα προς το κατάστημα ή την κατοικία του καταστηματάρχη από κάθε άλλο χώρο κυρίας χρήσεως ξένης ιδιοκτησίας. Η κατασκευή τούτου θα παρέχει τις απαραίτητες εγγυήσεις για την αποφυγή δημιουργίας ανθυγιεινών εστιών και ενοχλήσεως σε βάρος των γειτόνων. Αν το αποχωρητήριο είναι ξερού τύπου, θα βρίσκεται οπωσδήποτε έξω από το κατάστημα, υπό τις αναφερόμενες ανωτέρω προϋποθέσεις. Ο θάλαμος του αποχωρητηρίου θα είναι μόνιμης κατασκευής, οι δε εσωτερικές επιφάνειες των τοίχων του θα είναι λείες και κατά προτίμηση αδιαπότιστες (ελαιοχρωματισμένες ή επενδυμένες με πλακίδια πορσελάνης). Αν οι επιφάνειες των τοίχων δεν είναι αδιαπότιστες, θα ασβεστοχρίζονται συχνά και θα διατηρούνται καθαρές. Το εσωτερικό του θαλάμου θα αερίζεται πλήρως από παράθυρο ικανών διαστάσεων, στο οποίο θα υπάρχει συρματόπλεγμα Νο 16 για να εμποδίζεται η είσοδος μυγών και άλλων βλαβερών εντόμων. Η θύρα του θαλάμου θα κλείνει αυτόματα με ειδικό μηχανισμό. Η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί να επιβάλει την κατασκευή προθαλάμου στο αποχωρητήριο, αν κρίνει ότι είναι απαραίτητη η απομόνωση τούτου από το περιβάλλον. Οι λεκάνες, ψηλού (ευρωπαϊκού) ή επίπεδου (τουριστικού) τύπου, θα έχουν οπωσδήποτε σιφώνι και θα συνδέονται με υδραυλική εγκατάσταση (καζανάκι) για το πλύσιμο τους με πίεση. Αν το αποχωρητήριο είναι ξερού τύπου, στον υποδοχές (λάκκο) του οποίου δεν επιτρέπεται η απόρριψη υγρών γενικά, θα πρέπει να αποκλείετα η με οποιοδήποτε τρόπο είσοδος ανοικτές λεκάνες. Αν στο εμπόριο δεν υπάρχουν τέτοιες λεκάνες, αντί λεκάνης, θα αφήνεται στην πλάκα καλύψεως του υποδοχέα οπή ικανής διαμέτρου (20 μέχρι 25 εκτστμ.), ώστε να αποφεύγεται η ρύπανση του δαπέδου και η χρήση νερού για τον καθαρισμό του. Οι κάθε είδους λεκάνες αποχωρητηρίων, πλην εκείνων του επίπεδου τύπου, θα καλύπτονται με ειδικό κάλυμμα. Αν σε αποχωρητήρια ξερού τύπου χρησιμοποιείται, αντί της ειδικής λεκάνης, οπή δαπέδου, η οπή αυτή θα καλύπτεται ύστερα από κάθε χρήση με ξύλινο ή μεταλλικό κάλυμμα, το οποίο θα φέρει χειρολαβή. Στον θάλαμο του αποχωρητηρίου θα υπάρχει χαρτί υγεία, το οποίο μετά τη χρησιμοποίησή του θα απορρίπτεται στη λεκάνη ή, επί αποχωρητηρίων ξερού τύπου, απευθείας στον υποδοχέα. Στα αποχωρητηρία θα υπάρχει ακόμη και νιπτήρας με εγκατάσταση νερού και αποχέτευση, για το πλύσιμο των χεριών. Αν στο αποχωρητήριο υπάρχει προθάλαμος, ο νιπτήρας θα βρίσκεται στον χώρο αυτόν άλλως θα έχει τοποθετηθεί στον θάλαμο του αποχωρητηρίου. Πλησίον του νιπτήρα θα υπάρχει σαπούνι και ειδική συσκευή με χαρτοπετσέτες χεριών. Η θέση και η απόσταση οποιουδήποτε υποδοχέα αποχωητηρίων σε σχέση με πηγές ή πηγάδια ή με ακτές ομαδικής κολυμβήσεως και με θεμέλια κτιρίων, καθώς και με τον υδροφόρο ορίζοντα, θα είναι, ανάλογα με το είδος του υποδοχέα και τη φύση του εδάφους, η οριζόμενη με τις σχετικές Υγειονομικές Διατάξεις για τη διάθεση των λυμάτων και, προκειμένου για απόσταση από θεμέλια κτιρίων, με τις διατάξεις του Γ.Ο.Κ. Η χρήση αποχωρητηρίων ξερού τύπου πρέπει να θεωρείται σαν λύση ανάγκης και θα γίνεται μόνο με την υπόδειξη και κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικης Υπηρεσίας, ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες (φύση του εδάφους, βάθος υδροφόρου ορίζοντα, θέση πηγών ή φρεάτων κ.λπ.), σύμφωνα πάντοτε με τις σχετικές διατάξεις της Υγειονομικής Διατάξεως για τη διάθεση των λυμάτων. Απαγορεύεται η ρίψη νερών στους υποδοχείς των αποχωρητηρίων ξερού τύπου και πρέπει να αποκλείεται η είσοδος σ’ αυτούς επιφανειακών ή υπόγειων νερών. Η αποχέτευση των ακάθαρτων νερών του νιπτήρα αποχωρητηρίου ξερού τύπου θα γίνεται με κλειστούς αγωγούς σε βόθρο, που θα βρίσκεται σε κατάλληλη θέση και απόσταση από τον υποδοχέα του αποχωρητηρίου, ώστε να αποκλείεται η είσοδος των νερών σ’ αυτόν. Αν αυτό είναι τελείως ακατόρθωτο, η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί να δεχθεί την τοποθέτηση του νιπτήρα πλύσεως χεριών σε κάποια άλλη κατάλληλη θέση. ιβ. Παρασκευαστήριο. Τα καταστήματα, στα οποία παρασκευάζονται φαγητά ή γλυκίσματα (εστιατόρια, οινομαγειρεία, ψητοπωλεία, ζαχαροπλαστεία κ.τ.όμ.) θα διαθέτουν για τον σκοπό αυτόν ιδιαίτερο, έστω νοητώς χωρισμένο, χώρο ανάλογου εμβαδού, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας και πάντως όχι μικρότερου από 8 τ.μ. Στα ψητοπωλεία η ψησταριά, εμβαδού 4 τ.μ. περίπου, αποτελούσα μέρος του ανωτέρω παρασκευαστηρίου, μπορεί να βρίσκεται έξω από το κυρίως κατάστημα, στην πρασιά ή στην αυλή του, με την προϋπόθεση ότι θα είναι κλειστή (υαλόφρακτη ή άλλη στέρεη κατασκευή) και ότι θα παίρνονται τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να μην ενοχλούνται οι περίοικοι από τις οσμές και τα αέρια καύσεως. Στα καφενεία, καφά-μπαρ και οβελιστήρια ο χώρος του παρασκευαστηρίου, νοητώς χωρισμένος από το άλλο κατάστημα, θα είναι 4 τ.μ. περίπου. Ιδιαίτερα, στα οβελιστήρια το παρασκευαστήριο (ψησταριά) μπορεί να βρίσκεται έξω από το κατάστημα, στην αυλή ή πρασιά του, με την προϋπόθεση ότι θα είναι τελείως κλειστό (υαλόφρακτο ή άλλη στέρεη κατασκευή) και ότι θα παίρονται τα απαραίτητα μέτρα, ώστε να μην ενοχλούνται οι περίοικοι από τις οσμές και τα αέρια καύσεως. Στα καφενεία, καφέ μπαρ και οβελιστήραι επιτρέπεται, αν δεν υπάρχει στο χωριό εστιατόριο ή οινομαγειρείο ή ψητοπωλείο, να παρασκευάζονται περιστασιακά ορισμένα πρόχειρα φαγητά (πατάτες και αυγά τηγανιστά κ.τ.όμ.) για εξυπηρέτηση περαστικών ατόμων (υπάλληλοι κ.λπ.). Για την απαγωγή των καπνών, οσμών και αερίων καύσεως θα υπάρχει στο παρασκευαστήριο των ανωτέρω καταστημάτων απαγωγικό σύστημα, το οποίο θα φθάνει μέχρι τη στέγη του κτιρίου, στο οποίο στεγάζεται το κατάστημα, ή μέχρι το ύψος του τυχόν υπάρχοντος ψηλότερου γειτονικού κτιρίου. Το άνοιγμα της χοάνης του ανωτέρω απαγωγικού συστήματος θα βρίσκεται πάνω από την εστία και θα είναι επαρκών διαστάσεων, ώστε να καλύπτεται ολόκληρη η επιφάνεια της εστίας. Εξαιρούνται από την υποχρέωση να διαθέτουν το ανωτέρω απαγωγικό σύστημα τα καφενεία και τα καταστήματα, τα οποία χρησιμοποιούν κουζίνες ή κλιβάνους, που λειτουργούν με ηλεκτρικό ρεύμα ή υγραέριο, εκτός αν ψήνονται σ’ αυτά κρέας, ψάρια και άλλα φαγητά, κατά το ψήσιμο των οποίων παράγονται αέρια και έντονες οσμές, που ενοχλούν τους γείτονες και τους πελάτες. ιγ. Χώρος πλύσεως σκευών. Στα καταστήματα, στα οποία προσφέρονται σε καθισμένους πελάτες φαγητά, γλυκίσματα ή άλλα παρασκευάσματα και ποτά, θα υπάρχει ιδιαίτερος, νοητώς χωρισμένος, χώρος ανάλογου εμβαδού και με την απαραίτητη συγκρότηση για το πλύσιμο των σκευών, ως ακολούθως: (1). Στα καφενεία και καφέ-μπαρ χώρος 2 τ.μ. τουλάχιστον, στον οποίο θα υπάρχει σύστημα πλύσεως σκευών με μια τουλάχιστον λεκάνη και εγκατάσταση ζεστού και κρύο νερού με ρυθμιζόμενο κρουνό (μπαταρία) και αποχέτευση. Τα σκεύη (ποτήρια, κύπελλα καφέ, πιατέλα και κουτάλια γλυκού, αφού σαπουνισθούν στη λεκάνη του ανωτέρω συστήματος με ζεστό νερό και σαπούνι ή άλλο κατάλληλο και αποδεκτό από υγιεινής απόψεως υγρό απορρυπαντικό θα ξεπλύνονται με άφθονο τρεχούμενο νερό. (2). Στα εστιατόρια, οινομαγειρεία, ψητοπωλεία, οβελιστήρια και ζαχαροπλαστεία χώρος 4 τ.μ. τουλάχιστον, στον οποίο θα υπάρχει σύστημα πλύσεως σκευών με δύο τουλάχιστον λεκάνες και εγκατάσταση ζεστού και κρύου νερού με ρυθμιζόμενο κρουνό (μπαταρία) και αποχέτευση. Τα πιάτα και τα μαχαιροπήρουνα ή άλλα σκεύη, που έχουν χρησιμοποιηθεί για την Παρασκευή ή προσφορά φαγητών ή γλυκισμάτων, μετά την απομάκρυνση των τυχόν υπολειμμάτων, θα προπλύνονται στην πρώτη λεκάνη του ανωτέρω συστήματος με πολύ ζεστό νερό και σαπούνι ή άλλο κατάλληλο και αποδεκτό από υγιεινής απόψεως υγρό απορρυπαντικό, ώστε να διαλυθούν και απομακρυνθούν τα λίπη, οι σάλτσες κ.λπ., και ακολούθως, αφού απομακρυνθεί το ακάθαρτο νερό, που περιέχει η πρώτη λεκάνη, θα σαπουνίζονται σ’ αυτή με ζεστό νερό κ.λπ. και θα ξεπλύνονται στη δεύτερη λεκάνη με άφθονο τρεχούμενο νερό. Τα ποτήρια θα σαπουνίζονται στη δεύτερη λεκάνη με ζεστό νερο και σαπούνι ή άλλο κατάλληλο απορρυπαντικό και ακολούθως θα ξεπλύνονται με άφθονο τρεχούμενο νερό. (3). Σε περιπτώσεις μικτών καταστημάτων καφενείων ή καφέ μπαρ με εστιατόριο, οινομαγειρείο, ψητοπωλείο, οβελιστήριο ή ζαχαροπλαστείο, ο χώρος πλύσεως σκευών τούτων και η συγκρότησή του θα είναι σύμφωνα με την περίπτωση (2), για δε το πλύσιμο των σκευών θα ακολουθείται η περιγραφόμενη στην περίπτωση αυτή διαδικασία. Τα συστήματα πλύσεως σκευών θα είναι κατασκευασμένα κατά προτίμηση από ανοξίδωτο μέταλλο ή μάρμαρο, χωρίς να αποκλείονται και τα κασκευασμένα από μωσαϊκό, δεν θα έχουν εσωτερικές γωνίες και στον πυθμένα κάθε λεκάνης θα υπάρχει οπή με πώμα, για την απομάκρυνση ή, όταν χρειάζεται, την κατακράτηση του νερού. Για την εξασφάλιση ζεστού νερού θα χρησιμοποιείται, όπου υπάρχει δύκτυο της Δ.Ε.Η., ηλεκτρικός θερμοσίφωνας ή, σε αντίθετη περίπτωση, όποιο άλλο για τον σκοπό αυτόν σύστημα θα υποδείξει η αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία. Απαγορεύεται το πλύσιμο των σκευών σε κοινό δοχείο "μαστέλλο". ιδ. Επιπλα, ψυγεία, εργαλεία, σκεύη κ.λπ. Τα χρησιμοποιούμενα έπιπλα (πάγκοι, τραπέζια, καθίσματα, προθήκες, ερμάρια, ράφια κ.λπ.) θα διατηρούνται σε καλή κατάσταση και καθαρά. Στα καταστήματα, στα οποία προσφέρονται και καταναλώνονται φαγητά, έστω και περιστασιακά, τα τραπέζια, που χρησιμοποιούνται για τον σκοπό αυτόν, θα καλύπτονται απαραίτητα με καθαρό τραπεζομάντιλο ή, στην ανάγκη, με φύλλο καθαρού άσπρου χαρτιού. Στα καταστήματα του παρόντος άρθρου θα υπάρχουν υαλόφρακτες προθήκες ή ερμάρια για τη φύλαξη των σκευών και των τροφίμων, που τρώγονται όπως έχουν, χωρίς προηγουμένως να ψηθούν ή βρασθούν ή αποφλοιωθούν, και δεν είναι ευαλλοίωτα. Τέτοια τρόφιμα, αν έχουν ανάγκη αερισμού (π.χ. άρτος ή γλυκά ταψιού όταν βγαίνουν από τον κλίβανο) θα τοποθετούνται σε προθήκες κλεισμένες με συρματόπλεγμα Νο 16, οι οποίες θα βρίσκονται σε μέρη που δεν επηρεάζονται από τον κονιορτό και άλλες ρυπάνσεις. Οι έκθεση των ανωτέρω τροφίμων εκτός προθηκών απαγορεύεται. Τα ευαλλοίωτα τρόφιμα θα διατηρούνται σε κατάλληλα ψυγεία επαρκούς χωρητικότητας υπό σταθερή χαμηλή θερμοκρασία 0 βαθμούς κελσίου μέχρι +7 βαθμούς κελσίου το πολύ, ανάλογα με το είδος του τροφίμου και τον επιθυμητό χρόνο συντηρήσεώς του, ή, προκειμένου για κατεψυγμένα προϊόντα, το πολύ -18 βαθμούς κελσίου. Απαγορεύεται η διατήρηση ευαλλοίωτων τροφίμων εκτός ψυγείων. Οπου υπάρχει δίκτυο της Δ.Ε.Η. τα ψυγεία θα είναι ηλεκτρικά, άλλως μπορεί να χρησιμοποιηθούν και άλλου τύπου ψυγεία, όπως πετρελαίου, υγραερίου κ.τ.όμ., τα οποία θα έχουν τη δυνατότητα να εξασφαλίζουν την ανωτέρω σταθερή χαμηλή θερμοκρασία. Στα ψυγεία θα υπάρχουν μονίμως θερμόμετρα για να ελέγχεται η ψύξη τους. Τα ψυγεία θα διατηρούνται συνεχώς απόλυτα καθαρά, τα δε τρόφιμα θα τοποθετούνται σ’ αυτά με τάξη και κατά τρόπο που να μην αλληλοεπηρεάζονται. Τα ξύλα κοπής κρέατος στα κρεοπωλεία, μαγειρεία, ψητοπωλεία και οβελιστήρια θα διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση, χωρίς ρωγμές ή άλλες φθορές, και θα έχουν ομαλή επιφάνεια. Μετά το τέλος της εργασίας θα καθαρίζονται και θα πλύνονται με ζεστό νερό και σαπούνι. Τόσο κατά τις ώρες τις εργασίας, όταν δεν χρησιμοποιούνται, όσο και μετά το τέλος αυτής, αφού πλυθούν, τα ξύλα κοπής κρέατος θα καλύπτονται με κατάλληλο μεταλλικό κάλυμμα. Τα χρησιμοποιούμενα σκεύη και εργαλεία γενικά θα διατηρούνται σε καλή κατάσταση και απόλυτα καθαρά. Σκεύη και εργαλεία, που παρουσιάζουν ρωγμές, οξιδώσεις ή άλλες φθορές απομαρκύνονται με την ευθύνη του καταστημάρχη. Αν το κατάστημα προσφέρει για χρήση από τους πελάτες παιγνιόχαρτα, τάβλια κ.λπ., τα είδη αυτά θα διατηρούνται σε καλή κατάσταση και θα καθαρίζονται συχνά, ώστε να είναι πάντοντε απόλυτα καθαρά. Φθαρμένα και ακάθαρτα παιγνιόχαρτα θα απομακρύνονται ή θα καταστρέφονται με τη φροντίδα του καταστηματάρχη. ιε. Καθαριότητα. Ολοι γενικά οι χώροι των καταστημάτων του παρόντος άρθρου θα διατηρούνται απόλυτα καθαροί με τη φροντίδα και την ευθύνη του καταστηματάρχη. Τα δάπεδα θα σκουπίζονται καθημερινά μετά το τέλος ή πριν από την έναρξη της εργασίας και θα πλύνονται τακτικά, τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα, κατά προτίμηση κάθε Δευτέρα, ή και συχνότερα, κατά την εκτίμηση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας. Οι τοίχοι θα ασβεστοχρίζονται ή, αν είναι αδιαπότιστοι, θα πλύνονται συχνά, ώστε να διατηρούνται καθαροί. Δεν θα υπάρχουν ποντικοί ή περιττώματα αυτών, κατσαρίδες, μύγες, αράχνες ή άλλα βλαβερά έντομα, των οποίων η παρουσία στο κατάστημα θα αποτελεί ένδειξη ακαθαρσίας. Οι καταστηματάρχες μπορούν να απευθύνονται στην αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία και να ζητούν οδηγίες για τα ενδεικνυόμενα μέσα αποτελεσματικότερης και ακίνδυνης για τον άνθρωπο καταπολεμήσεως των ποντικώς και βλαβερών εντόμων. Απαγορεύεται η διατήρηση ή η είσοδος κατοικίδιων ζώων στα καταστήματα του παρόντος άρθρου. Για την παρουσία τέτοιων ζώων στο κατάστημα φέρει όλη την ευθύνη ο καταστηματάρχης. Τα κάθε είδους απορρίμματα θα συγκεντρώνονται σε ειδικά κατάλληλα δοχεία, μεταλλικά ή πλαστικά, που θα κλείνουν ερμητικά, ή σε πλαστικές ειδικές σακκούλες και ακολούθως θα μεταφέρονται στους αγρούς, όπου θα θάπτονται. ιστ. Προσωπικό. Οι απασχολούμενοι στα καταστήματα του παρόντος άρθρου, ανεξάρτητα από τη σχέση τους με την επιχείρηση (καταστημάρχες ή μέλη των οικογενειών τους ή υπάλληλοι), θα είναι καθαροί και υγιείς και θα έχουν εφοδιασθεί με ατομικό βιβλιάριο υγείας, το οποίο θα εκδίδεται και θα θεωρείται σύμφωνα με το άρθρο 36 της παρούσας. Κατά την ώρα της εργασίας τους οι ανωτέρω θα φορούν καθαρή ανοικτόχρωμη μπλούζα και, αν ασχολούνται με την Παρασκευή φαγητών ή γλυκισμάτων, ομοιόχρωμη ποδιά και σκούφο. Τα ενδύματα του προσωπικού θα κρέμονται σε κρεμάστρα μακρυά από τα τρόφιμα. 3. Επιτρέπεται να λειτουργούν ως μικτά δύο ή περισσότερα καταστήματα μιας από τις κατωτέρω ομάδες καταστημάτων: α. Παντοπωλείο, οπωρολαχανοπωλείο, κρεοπωλείο ή άλλο παρόμοιο κατάστημα. β. Παντοπωλείο, καφενείο, καφέ-μπαρ, οινοπωλείο. γ. Καφενείο, καφέ-μπαρ, εστιατόριο, οινομαγειρείο, ψητοπωλείο, οβελιστήριο ή άλλο παρόμοιο κατάστημα. δ. Κρεοπωλείο, ψητοπωλείο, οβελιστήριο. ε. Καφενείο, καφέ-μπαρ, ζαχαροπλαστείο. Το καθένα από τα ανωτέρω συστεγαζόμενα καταστήματα θα είναι εγκαταστημένο σε ιδιαίτερο, νοητώς χωρισμένο, χώρο εμβαδού ίσου τουλάχιστον με το προαναφερόμενο (παρ. 2 περιπτ. β, ιβ και ιγ) κατά περίπτωση εμπωλείου ή οβελιστηρίου με κρεοπωλείο οι χώροι των συστεγαζόμενων αυτών καταστημάτων θα είναι σαφώς χωρισμένοι με χώρισμα στέρεης κατασκευής. 4. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται με ελαφρές παρεκκλίσεις, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας, και για τα καταστήματα σεισμοπλήκτων περιοχών, που μεταστεγάζονται αναγκαστικά λόγω καταστροφής των οικημάτων, στα οποία στεγαζόνταν κατά τον χρόνο που συνέβησαν οι σεισμοί, και για τα οποία χορηγούνται προσωρινές άδειες λειτουργίας τους, σύμφωνα με την παρ. 8 άρθρου 6 της παρούσας.

Ημ/νία: 23.09.1983
Ημ/νία Ισχύος: 23.09.1983
Λήμματα: Υγειονομικός έλεγχος ,Καταστήματα ,Τρόφιμα ,Ποτά ,Οροι λειτουργίας ,Πληθυσμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ V 1. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου εφαρμόζονται στα εργαστήρια παρασκευής ή επεξεργασίας ή/και συσκευασίας τροφίμων ή ποτών, των οποίων τα προϊόντα προορίζονται να διατεθούν κατά κύριο λόγο σε καταστήματα λιανικής πωλήσεως. 2. Ο προοριζόμενος για την εγκατάσταση εργαστηρίου τροφίμων ή ποτών χώρος θα είναι επαρκής, ανάλογα με τη δυναμικότητα παραγωγής τους, και θα αποτελείται από τα κατωτέρω ιδιαίτερα διαμερίσματα, τα οποία θα έχουν εμβαδόν τουλάχιστον το αντίστοιχο οριζόμενο για το καθένα από αυτά και τον απαραίτητο, ανάλογα με το είδος του εργαστηρίου, εξοπλισμό. α. Διαμέρισμα παρασκευής ή επεξεργασίας ή/και συσκευασίας των τροφίμων ή ποτών. Το εμβαδόν του διαμερίσματος τούτου θα είναι επαρκές, ώστε να επιτρέπεται την εγκατάσταση όλων των μηχανημάτων, συσκευών και επίπλων, που είναι απαραίτητα για την εκτέλεση των προβλεπόμενων λειτουργιών, τον εύκολο καθαρισμό του και την άνετη και ανεμπόδιστη διακίνηση του απασχολούμενου σ’ αυτό προσωπικού και γενικά να εξασφαλίζει τις απαραίτητες υγιεινές συνθήκες λειτουργίας του τμήματος τούτου. Πάντως το διαμέρισμα αυτό δεν θα είναι μικρότερο από 50 τ.μ. Στο ανωτέρω διαμέρισμα θα υπάρχουν όλα τα απαραίτητα για την επεξεργασία, Παρασκευή ή/και συσκευασία των τροφίμων ή ποτών μηχανήματα, συσκευές και έπιπλα, καθώς και, προκειμένου για εργαστήρια στα οποία απασχολούνται περισσότερα από τρία άτομα, νιπτήρες με ρυθμιζόμενη εγκατάσταση ζεστού και κρύου νερού (μπαταρία), σαπούνι και χειροπετσέτες μιας χρήσεως. Οι νιπτήρες αυτοί είναι άσχετοι με τους υπάρχοντες στους προθαλάμους των αποχωρητηρίων και θα βρίσκονται όσο το δυνατό πλησιέστερα στις θέσεις εργασίας, προοριζόμενοι για το πλύσιμο των χρησιμοποιούμενων εργαλείων και των χεριών του προσωπικού κατά τη διάρκεια της εργασίας του. β. Διαμέρισμα πλύσεως των χρησιμοποιούμενων στο εργαστήριο σκευών, εργαλείων ή και δοχείων, εμβαδού 8 τ.μ. τουλάχιστον, στο οποίο θα υπάρχει σύστημα πλύσεως με δύο βαθειές λεκάνες, εγκατάσταση τρεχούμενου ζεστού και κρύου νερού με ρυθμιζόμενο κρουνό (μπαταρία) και εγκατάσταση αποχετεύσεως. Το διαμέρισμα τούτου μπορεί να συνυπάρχει με το προηγούμενο διαμέρισμα σε ενιαίο χώρο, εμβαδού ίσου τουλάχιστον με το άθροισμα των προβλεπόμενων ανωτέρω, για το καθένα από τα διαμερίσματα αυτά εμβαδών, προκειμένου για μικρά εργαστήρια, κατά την κρίση της Υγειονομικής Υπηρεσίας, και με την προϋπόθεση ότι το σύστημα πλύσεως σκευών θα είναι σε τέτοια θέση, ώστε να μη ρυπαίνονται τα τρόφιμα. Το διαμέρισμα πλύσεως σκευών κλπ. δεν είναι απαραίτητο στα εργαστήρια, στα οποία οι διαδικασίες παρασκευής ή επεξεργασίας ή/και συσκευασίας τροφίμων ή ποτών δεν απαιτούν χρήση σκευών ή δοχείων. Στα εργαστήρια όμως αυτά θα υπάρχει ένα νεροχύτης με ζεστό και κρύο τρεχούμενο νερό για το πλύσιμο των χρησιμοποιούμενων εργαλείων και των χεριών των απασχολούμενων ατόμων. Προκειμένου για εργαστήρια, στα οποία χρησιμοποιούνται περιέκτες πολλαπλής χρήσεως για τη συσκευασία τροφίμων ή ποτών, το πλύσιμο των περιεκτών τούτων θα γίνεται με αυτόματα μηχανικά πλυντήρια, εγκαταστημένα σε ιδιαίτερο επαρκή χώρο και θα περιλαμβάνει σε γενικές γραμμές τις ακόλουθες φάσεις: (1) Πρόπλυση με χρήση κατάλληλου και αποδεκτού από υγειονομικής απόψεως απορρυπαντικού. Αν χρησιμοποιούνται γιάλινες φιάλες, όσες από αυτές έχουν σκουριά θα καθαρίζονται με υδροχλωρικό οξύ πυκνότητας 10 μέχρι 30%. (2). Πλύση με νερό υψηλής θερμοκρασίας (της τάξεως των +80 βαθμών κελσίου), που περιέχει καυστικό νάτριο σε συγκέντρωση 2-3%. (3). Συστηματικό ξέπλυμα με άφθονο νερό. (4). Συνιστάται απολύμανση με μια αποδεκτή μέθοδο, όπως ενδεικτικά σημειώνονται κατωτέρω: - Παραμονή για 2’-5’ (πρώτα λεπτά) σε κλειστό χώρο με την επενέργεια υπέρθερμου ατμού. - Βάπτισμα για 2’-3’ (πρώτα λεπτά) σε υδάτινο λουτρό θερμοκρασίας τουλάχιστον +80 βαθμούς κελσίου. - Βάπτισμα για 2’-5’ (πρώτα λεπτά) σε διάλυμα χλωίου με αρχική περιεκτικότητα σε υπόλειμμα "ελεύθερου" χλωρίου περίπου 100 μ.α.ε. νερού, που δεν θα μειώνεται κάτω από 50 μ.α.ε. νερού. - Οποιαδήποτε άλλη μέθοδος απολυμάνσεως ή αποστειρώσεως, που θα είναι αποδεδειγμένα αποτελασματική και θα εγκριθεί από την Υγειονομική Υπηρεσία. Τα δοχεία μεταφοράς γάλακτος ή άλλων ρευστών πρώτων υλών, ύστερα από κάθε χρήση τους θα πλύνονται καλά με ζεστό νερό και σαπούνι ή άλλο κατάλληλο και αποδεκτό από υγιεινής απόψεως απορρυπαντικό, θα ξεπλύνονται με άφθονο νερό και θα απολυμαίνονται με κατάλληλα μικροβιοκτόνα μέσα, όπως λ.χ. με ατμό θερμοκρασίας +105 βαθμούς κελσίου ή με θερμό νερό +77 βαθμούς κελσίου επί 5’ (πρώτα λεπτά) ή με διάλυμα χλωρίου με αρχική περιεκτικότητα σε υπόλειμμα «ελεύθερου» χλωρίου περίπου 100 μ.α.ε. νερού, που δεν θα μειώνεται κάτω από 50 μ.α.ε. νερού, επί 2’ (πρώτα λεπτά). Κατά τον ίδιο τρόπο θα πλύνονται και απολυμαίνονται αμέσως πριν από τη χρήση τους και τα καινούργια μεγάλα σκεύη που χρησιμοποιούνται ως περιέκτες για τη συσκευασία τροφίμων ή ποτών. γ. Αποθήκη πρώτων υλών, ανάλογου με τη δυναμικότητα παραγωγής του εργαστηρίου εμβαδού και πάντως όχι μικρότερου από 10 τ.μ. Αν χρησιμοποιούνται ευαλλοίωτες πρώτες ύλες, στην αποθήκη θα υπάρχει ψυγείο για τη συντήρηση των υλών τούτων. δ. Αποθήκη έτοιμων προϊόντων, αν αυτά δεν διαθέτονται αμέσως στην κατανάλωση, ανάλογου με τη δυναμικότητα παραγωγής του εργαστηρίου εμβαδού και πάντως όχι μικρότερου από 10 τ.μ. Προκειμένου για ευαλλοίωτα προϊόντα στην αποθήκη θα υπάρχει ψυγείο για τη συντήρηση τους ή όλη η αποθήκη θα είναι ψυκτικός θάλαμος. ε. Ιδιαίτερο χώρο αποθηκεύσεως των χρησιμοποιουμένων ειδών συσκευασίας, ανάλογου με τη δυναμικότητα παραγωγής του εργαστηρίου εμβαδού και πάντως όχι μικρότερου από 7 τ.μ. Αν δεν γίνεται συσκευασία των προϊόντων του εργαστηρίου, ο χώρος αυτός δεν είναι απαραίτητος. στ. Αποχωρητήρια και αποδυτήρια προσωπικού, ανάλογα με τον αριθμό των απασχολούμενων στο εργαστήριο ατόμων. ζ. Αν υπάρχει γραφείο, τούτο θα είναι εγκαταστημένο σε ιδιαίτερο χώρο. η. Στα εργαστήρθια επεξεργασίας τροφίμων όπως λ.χ. γάλακτος (τυροκομεία, εργαστήρια παρασκευής γιαούρτης, βουτύρου κ.τ.όμ.), φρούτων (εργαστήρια χυμών φρούτων,κομποστών, μαρμελάδων κ.τ.όμ.), ψαριών (εργαστήρια αλιπάστων κ.τ.όμ.) κ.α., πέρα από τα ανωτέρω διαμερίσματα, θα υπάρχει και ιδιαίτερο, χωρισμένο από τα άλλα, διαμίερισμα παραλαβής της προοριζόμενης για επεξεργασία πρώτης ύλης. Και το διαμέρισμα τούτο θα είναι ευρύχωρο, ανάλογου με τη δυναμικότητα παραγωγής του εργαστηρίου εμβαδού και πάντως όχι μικρότερου από 10 τ.μ. θ. Αν ορισμένες ποσότητες των προϊόντων εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών διαθέτονται λιανικώς, θα υπάρχει και ιδιαίτερο διαμέρισμα πρατηρίου εμβαδού 15 τ.μ. τουλάχιστον, σαφώς χωρισμένο από τους άλλους χώρους του εργαστηρίου. 3. Τα ανωτέρω διαμερίσματα θα είναι χωρισμένα μεταξύ τους με τοίχους ή άλλη παρόμοια στέρεη κατασκευή από ανθεκτικά στην υγρασία υλικά και θα έχουν: α. Δάπεδα από αδιαπότιστο, λείο και μη εύθριπτο υλικό (μωσαϊκό, πλάκες μαρμάρου κ.τ.όμ.) χωρίς ρωγμές ή άλλες φθορές, με κατάλληλες κλίσεις προς φρεάτια δαπέδου για τον εύκολο καθαρισμό τους και ξεπλύμα με νερό. Τα φρεάτια δαπέδου θα είναι εφοδιασμένα με σιφώνια και καλυμμένα με μεταλλικές σχάρες, στις οποίες τα κενά δεν θα είναι μεγαλύτερα από 5 χλστμ. Οι γωνίες, που σχηματίζονται από το δάπεδο και τους τοίχους, θα είναι κοίλες για να καθαρίζονται εύκολα. Δεν επιτρέπεται η επικάλυψη των δαπέδων με μουσαμά ή άλλα υλικά μη ανθεκτικά στο πλύσιμο με άφθονο νερό. β. Τοίχους λείους επενδυμένους μέχρι ύψος 2 μ. τουλάχιστον με πλακίδια εφυαλωμένης πορσελάνης ανοικτού χρώματος. Οι υπόλοιπες επιφάνειες των τοίχων και της οροφής θα είναι κατά προτίμηση ασβεστόχριστες, ανοικτού χρώματος, και θα διατηρούνται σε αρίστη κατάσταση και καθαρές. Κατ’ εξαίρεση, μπορεί, κατά την κρίση της αρμόδιας Υγειονομικής Υπηρεσίας, να επιτραπεί ο χρωματισμός, μέχρι ύψος 2 μ., των επιφανειών των τοίχων των αποθηκών πρώτων υλών, έτοιμων προϊόντων και ειδών συσκευασίας με ελαιόχρωμα ή πλαστικό χρώμα, κατόπιν σχετικής επεξεργασίας, ώστε να γίνουν αδιαπότιστες και λείες. γ. Υγιεινή ύδρευση και αποχέτευση σύμφωνα με τα άρθρα 23 και 24 της παρούσας. δ. Τις απαραίτητες προϋποθέσεις πλήρους αερισμού και επαρκούς φωτισμού, σύμφωνα με τα άρθρα 21 και 22 της παρούσας. ε. Εφόσον χρησιμοποιούνται εστίες ή/και κλίβανοι, κατάλληλο σύστημα πλήρους απαγωγής ή, γενικά, εξουδετερώσεως των καπνών, της αιθάλης και των αερίων και οσμών, των παραγομένων σε ορισμένες φάσεις (βρασμός, ψήσιμο κλπ.) της επεξεργασίας ή παρασκευής των τροφίμων, κατά τις οποίες γίνεται χρήση εστιών ή/και κλιβάνων, σύμφωνα με το άρθρο 27 της παρούσας. Ακόμη, η κατασκευή των αποθηκών πρώτων υλών και έτοιμων προϊόντων, των αποχωρητηρίων και των αποδυτηρίων θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις των άρθρων 28, 25 και 30, αντίστοιχα, της παρούσας. 4. Τα χρησιμοποιούμενα έπιπλα θα είναι καλής κατασκευής με λείες, χρωματισμένες ή στιλωμένες, επιφάνειες και θα διατηρούνται σε καλή κατάσταση και απόλυτα καθαρά. Οι οριζόντιες επιφάνειες των πάγκων, πάνω στις οποίες γίνονται οι διάφοροι χειρισμοί των τροφίμων, θα είναι από μάρμαρο ή ανοξίδωτο χάλυβα ή, όπου επιβάλλεται, από σκληρό ξύλο, χωρίς ρωγμές ή άλλες φθορές. Μετά το τέλος της εργασίας θα πλύνονται με ζεστό νερό και σαπούνι ή άλλο κατάλληλο και αποδεκτό από υγειονομικής απόψεως απορρυπαντικό και θα ξεπλύνονται καλά με άφθονο νερό. Οι προθήκες και τα ερμάρια, που χρησιμοποιούνται για τη φύλαξη των πρώτων υλών ή προϊόντων του εργαστηρίου, καθώς και των σκευών, θα κλείνουν ερμητικά, ώστε να εμποδίζεται η είσοδος ποντικών, βλαβερών εντόμων και κονιορτού. Στα καταστήματα παρασκευής γλυκισμάτων, φαγητών ή άλλων παρασκευασμάτων επιβάλλεται η χρήση προθηκών κλεισμένων με συρματόπλεγμα Νο 16, για την τοποθέτηση των ανωτέρω προϊόντων, ώσπου θα αποκτήσουν τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος και ακολούθως να συσκευασθούν ή να σταλούν στα καταστήματα διαθέσεώς τους ή, αν είναι ευαλλοίωτα, να τοποθετηθούν στα ψυγεία για συντήρηση. Οι προθήκες αυτές θα βρίσκονται σε κατάλληλα σημεία του εργαστηρίου, ώστε να μην επηρεάζονται από τον κονιορτό. 5. Η συντήρηση των χρησιμοποιούμενων ευαλλοίωτων πρώτων ύλων και των ευαλλοίωτων προϊόντων του εργαστηρίου θα γίνεται σε ηλεκτρικά ψυγεία επαρκούς χωρητικότητας υπό σταθερή χαμηλή θερμοκρασία, το πολύ +7 βαθμούς κελσίου, ανάλογα με το είδος της πρώτης ύλης ή του προϊόντος και με τον επιθυμητό χρόνο συντηρήσεώς τους. Σε κάθε ψυγείο θα υπάρχει μονίμως θερμόμετρο, τοποθετημένο σε κατάλληλο σημείο τούτου, ώστε να ελέγχεται εύκολα η ψύξη του. Τα ψυγεία θα διατηρούνται σε κατάσταση απόλυτης καθαριότητας. Τα συντηρούμενα είδη θα τοποθετούνται στα ψυγεία με τάξη, ώστε να εξασφαλίζεται ο επαρκής αερισμός τους, να αποφεύγεται η μεταξύ τους επαφή και γενικά το ένα είδος να μην επηρεάζει το άλλο. Τρόφιμα, τα οποία μπορεί να επηρεάσουν δυσμενώς με οποιοδήποτε τρόπο (οσμή, γεύση, όψη) άλλα τρόφιμα, θα τοποθετούνται σε ιδιαίτερα ψυγεία ή, στην ανάγκη, σε ιδιαίτερες σχάρες. Απαγορεύεται η τοποθέτηση στο ίδιο ψυγείο και, ακόμη περισσότερο, στις ίδιες σχάρες πρώτων υλών και έτοιμων προϊόντων του εργαστηρίου. 6. Τα σκεύη, που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά, φύλαξη, μέτρηση και ζύγιση των πρώτων υλών και για την Παρασκευή και επεξεργασία των τροφίμων, θα είναι κατασκευασμένα από κατάλληλο και αποδεκτό από υγειονομικής απόψεως υλικό, κατά προτίμηση από ανοξίδωτο μέταλλο, με λείες εσωτερικές επιφάνειες, χωρίς ρωγμές, παραμορφώσεις, οξιδώσεις και κάθε είδους φθορές, και γενικά θα πληρούν τους όρους, που καθορίζουν οι σχετικές διατάξεις του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών ή άλλης νομοθεσίας για τα τρόφιμα. Προκειμένου για εργαστήρια παρασκευής τροφίμων με πρώτη ύλη το γάλα, τα δοχεία μεταοράς του γάλακτος, εκτός του ότι θα είναι κατασκευασμένα γενικά από κατάλληλο και υγειονομικώς αποδεκτό υλικό, χωρίς διαβρώσεις, μη απορροφητικό και μη τοξικό (αν είναι μεταλλικά θα είναι γαλβασμένα με ψευδάργυρο ή άλλο ανοξίδωτο υλικό), θα έχουν πλατύ στόμιο και θα πωματίζονται με πώμα από κατάλληλο υλικό, δεν θα παρουσιάζουν εσωτερικές γωνίες ή ρωγμές ή παραμορφώσεις και θα διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Τα σκεύη, οι συσκευές και τα εργαλεία, που χρησιμοποιούνται κατά τους διάφορους χειρισμούς των τροφίμων, θα καθαρίζονται επιμελώς αμέσως μετά τη χρήση τους και ακολούθως θα φυλάσσονται σε κλειστά ερμάρια ή, προκειμένου για μεγάλα σκεύη, σε κατάλληλα μέρη κατά τρόπο που να μη ρυπαίνονται. Μηχανήματα, που εργάζονται συνεχώς, θα καθορίζονται μετά το τέλος της εργασίας ή κα ενδιάμεσα, αν υπάρχουν αμφιβολίες για την καθαριότητά τους. Αν σαν πρώτη συσκευασία τροφίμων ή ποτών χρησιμοποιούνται κουτιά ή άλλοι παρόμοιοι περιέκτες, οι περιέκτες αυτοί θα καθαρίζονται αποτελεσματικά αμέσως πριν από τη χρησιμοποίησή τους με ειδική για τον σκοπό αυτόν συσκευή. Εξαίρεση μπορεί να γίνει μόνο σε περιπτώσεις χρήσεως πλαστικών περιεκτών, που κατασκευάζονται στο ίδιο το εργαστήριο τροφίμων ή ποτών, σε ιδιαίτερους χώρους, και μεταφέρονται από τις εγκατάστασεις κατασκευής τους στις εγκαταστάσεις πληρώσεώς τους, χωρίς μεσολάβηση χεριών, μέσα σε κλειστό σύστημα διακινήσεώς τους, στο οποίο θα εξασφαλίζονται πρακτικά στείρες συνθήκες, ή, αν κατασκευάζονται σε ξεχωριστή εξωτερική μονάδα, αποθηκεύονται αμέσως μετά την κατασκευή τους με στείρες συνθήκες, κατά προτίμηση αυτόμτα, σε ανθεκτικές πλαστικές σακκούλες μιας χρήσεως αποστειρωμένες, που θα κλείνουν αεροστεγώς. Με το όρο "πρώτη συσκευασία" τροφίμων ή ποτών εννοείται η χρησιμοποιήση ενός πρώτου περιτυλίγματος ή περιέκτη, που βρίσκεται σε άμεση επαφή με το τρόφιμο ή το ποτό, καθώς και αυτό το ίδιο το περιτύλιγμα ή ο περιέκτης. 7. Οι χρησιμοποιούμενες για την Παρασκευή ή επεξεργασία τροφίμων ή ποτών πρώτες ύλες και πρόσθετες ύλες θα πληρούν τους όρους, που διαλαμβάνονται για κάθε μια από αυτές στον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών. Τα κάθε είδους προϊόντα των εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών θα έχουν άμεμπτους οργανοληπτικούς χαρακτήρες, μη παρέχοντες ενδείξεις αλλοιώσεως, και θα πληρούν, ως προς την επίδρασή τους στην υγεία του ανθρώπου, τους υγειονομικούς όρους και προϋποθέσεις, που καθορίζουν ο Κώδικας Τροφίμων και Ποτών και οι σχετικές με τα τρόφιμα διατάξεις της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας. Απαγορεύεται η μεταποίηση παλιών παρασκευασμάτων, ακόμη και η περισυλλογή υπολειμμάτων παλιών παρασκευασμάτων ή υλών, που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί (λ.χ. υπολείμματα κέικ, παντεσπανιού, άρτου κ.τ.όμ.) και η χρησιμοποίηση για την Παρασκευή ή την επεξεργασία τροφίμων ή ποτών πρώτων υλών που παρουσιάζουν σημεία αλλοιώσεων ή ρυπάνσεων και γενικά ακατάλληλων ή επιβλαβών ή επικίνδυνων για την υγεία του ανθρώπου, υποπροϊόντων ζωικής ή φυτικής προελεύσεως και μη επιτρεπόμενων από τον Κώδικα Τροφίμων και Ποτών χρωστικών ή άλλων πρόσθετων υλών. Γενικά, οι διατάξεις της παρούσας ή άλλης Υγειονομικής Διατάξεως και οποιασδήποτε σχετικής με τα τρόφιμα και ποτά νομοθεσίας, που αναφέρονται στο μικροβιακό φορτίο και γενικά στην ποιότητα των τροφίμων και ποτών, καθώς και στις τηρητέες διαδικασίες για την υγιεινή Παρασκευή ή επεξεργασία τούτων (ενδεικτικά αναφέρεται η παρ. 13 του άρθρου 39 της παρούσας για τα παγωτά), εφαρμόζονται και στα εργαστήρια του παρόντος άρθρου, ανάλογα με το είδους του παρασκευαστηρίου, επεξεργαζόμενου ή/και συσκευαζόμενου τροφίμου ή ποτού. 8. Τα προϊόντα, εργαστηρίων παρασκευής ή επεξεργασίας ή/και συσκευασίας τροφίμων θα μεταφέρονται στα καταστήματα διαθέσεώς τους κατά τέτοιο τρόπο, ώστε κατά τη διάρκεια της μεταφοράς τους να προστατεύονται από τα αίτια, που μπορούν να προκαλέσουν μόλυνση ή να έχουν οποιαδήποτε δυσμενή επίδραση σ’ αυτά, ανάλογα με το είδος του μεταφερόμενου προϊόντος. Ιδιαίτερα, τα γλυκίσματα, τα προϊόντα γάλακτος, τα φαγητά και τα κάθε είδους παρασκευάσματα, εφόσον δεν είναι αεροστεγώς συσκευασμένα, θα τοποθετούνται σε κατάλληλα ερμητικά κλειστά δοχεία ή κιβώτια από ανοξίδωτο μέταλλο ή ξύλινα ή πλαστικά, ανάλογα με το είδος του προϊόντος, και θα μεταφέρονται με κατάλληλα διασκευασμένα κλειστά οχήματα, κατά τρόπο που να προστατεύονται από τις ρυπάνσεις. Αν τα ανωτέρω προϊόντα είναι ευαλλοίωτα, η μεταφορά τούτων θα γίνεται με οχήματα ψυγεία ή, προκειμένου για βραχυχρόνιες διαδρομές, διάρκειας μέχρι δύο το πολύ ωρών, με οχήματα που διαθέτουν κλειστό ισοθερμικό αμάξωμα. Για τη χρήση των ανωτέρω οχημάτων δεν απαιτείται ιδιαίτερη άδεια, πέρα από εκείνη που εκδίδεται από τις Υπηρεσίες Συγκοινωνιών. 9. Τα υλικά συσκευασίας των τροφίμων ή ποτών, τα οποία έρχονται σε άμεση επαφή με το περιεχόμενό τους (πρώτη συσκευασία), θα είναι από υγειονομικώς αποδεκτή ύλη και άμεμπτης καθαριότητας, ώστε να τρόφιμα ή ποτά να μην προσβάλονται από το μέσο συσκευασίας τους, ούτε τούτο να προσβάλεται με οποιονδήποτε τρόπο από το περιεχόμενό του ή να μεταφέρει σ’ αυτό επιβλαβείς για την υγεία του ανθρώπου ουσίες. Γενικά, τα υλικά συσκευασίας των προϊόντων των εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών θα πληρούν τουλάχιστον τους όρους τους διαλαμβανόμενους στις σχετικές διατάξεις του Κώδικα Τροφίμων και Ποτών ή άλλης σχετικής νομοθεσίας, εφόσον με την παρούσα δεν καθορίζονται αυστηρότεροι όροι. Ειδικότερα, η συσκευασία γιαούρτης επιτρέπεται μόνο σε καθορισμένου τύπου δοχεία (κεσέδες) μιας χρήσεως από υγειονομικώς αποδεκτό πλαστικό υλικό, τα οποία θα καλύπτονται ερμητικά με καλύμματα μιας χρήσεως από το ίδιο υλικό. Κατά τον ίδιο τρόπο θα συσκευάζονται και άλλα παρόμοια προϊόντα, όπως κρέμες, μουσταλευριές, ταραμοσαλάτες κ.τ.όμ. Απαγορεύεται η συσκευασία γιαούρτης σε πήλινα ή από άλλο υλικό κατασκευσμένα δοχεία πολλαπλής χρήσεως. Σε περιπτώσεις χρήσεως για τη συσκευασία γιαούρτης πήλινων, εσωτερικά εφυαλωμένων, ή άλλων παρόμοιων δοχείων, τα δοχεία αυτά απαγορεύεται να ξαναχρησιμοποιηθούν για τον σκοπό αυτόν, στο εξωτερικό δε τούτων θα αναγράφεται με ανεξίτηλα στοιχεία η ένδειξη "το δοχείο δεν επιστρέφεται". Κατά τη μεταφορά τους από τα εργαστήρια παρασκευής γιαούρτης στα καταστήματα πωλήσεως τα δοχεία, που περιέχουν παραδοσιακή γιαούρτη, επιτρέπεται να είναι ακάλυπτα, με την προϋπόθεση ότι θα τοποθετούνται μέσα σε ερμητικά κλειστά και απόλυτα καθαρά κιβώτια (ξύλινα ή πλαστικά ή μεταλλικά) σε μια μόνον οριζόντια σειρά, ώστε να μην τοποθετείται το ένα πάνω στο άλλο. Επίσης επιτρέπεται η διατήρηση ακάλυπτων των ανωτέρω δοχείων και στα ψυγεία συντηρήσεως, εφόσον θα τοποθετούνται σε μια μόνον οριζόντια σειρά, κατά την παράδοσή τους όμως στους πελάτες θα καλύπτονται απαραίτητα με τα προαναφερόμενα καλύμματα. Στα μέσα συσκευασίας των τροφίμων και ποτών, γενικά, που προσφέρονται συσκευασμένα θα αναγράφονται οι ενδείξεις που αναφέρονται στο είδος του προϊόντος, στην επωνυμία του παρασκευαστή και στη διεύθυνση της έδρας του εργαστηρίου, καθώς και κάθε άλλη ένδειξη, που καθορίζει ο Κώδικας Τροφίμων και Ποτών. 10. Οι νομείς εργαστηρίων ειδών κουλουροποιίας, τυποποιημένων παγωτών, εμφιαλωμένων αναψυκτικών ποτών και ξηρών καρπών οφείλουν να μη διαθέτουν τα προϊόντα τους σε πλανόδιους ή στάσιμους μικροπωλητές, αν προηγουμένως δεν διαπιστώστουν ότι είναι κάτοχοι της προβλεπόμενης από την παρ. 9 άρθρου 49 της παρούσας άδειας της οικείας Αστυνομικής Αρχής. 11. Ολοι γενικά οι εσωτερικοί και οι ακάλυπτοι χώροι των εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών, καθώς και ο εξοπλισμός τους, θα διατηρούνται απόλυτα καθαροί με τη φροντίδα του νομέα του εργαστηρίου και, εφόσον η επιχείρηση παρέχει τα απαραίτητα για τον σκοπό αυτόν μέσα, του κατά περίπτωση υπεύθυνου προσωπικού. Κατά την εκτέλεση των εργασιών καθαρισμού των χώρων των εργαστηριών θα παίρνονται τα απαραίτητα μέτρα για την αποφυγή ρυπάνσεως των τροφίμων (πρώτων υλών και προϊόντων του εργαστηρίου) και του εξοπλισμού τούτων. Απαγορεύεεται η χρήση πριονιδίου ή άλλων παρόμοιων υλών για το καθαρισμό των δαπέδων. Δεν επιτρέπεται η παρουσία περιττών αντικειμένων και μεταχειρισμένων ειδών συσκευασίας (κιβώτια, καφάσια κ.τ.όμ.) στους χώρους των εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών. Μεταχειρισμένα είδη συσκευασίας θα απομακρύνονται από το εργαστήριο ή, αν πρόκειται να ξαναχρησιμοποιηθούν, θα φυλάσσονται σε ιδιαίτερους χώρους, στους οποίους δεν θα υπάρχουν πρώτες ύλες, προϊόντα του εργαστηρίου και είδη πρώτης συσκευασίας. Τα απορρίμματα θα τοποθετούνται σε κατάλληλα δοχεία ή πλαστικούς σάκκους και θα αποκομίζονται, όπως ορίζει το άρθρο 33 της παρούσας. 12. Απαγορεύεται η είσοδος ή η διατήρηση κατοικίδιων ζώων στους χώρους των εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών. Στα ανωτέρω εργαστήρια θα παίρνονται τα απαραίτητα μέτρα για την καταπολέμηση των ποντικών και βλαβερών εντόμων (μύγες, κατσαρίδες κλπ.) των οποίων η παρουσία στους χώρους του εργαστηρίου αποτελεί ένδειξη ρυπάνσεως τούτων. Οι υπεύθυνοι εργαστηρίων μπορούν να απευθύνονται στην αρμόδια Υγειον. Υπηρεσία και να ζητούν οδηγίες για τα ενδεικνυόμενα μέσα (μηχανικά ή χημικά) αποτελεσματικότερης και πιο ακίνδυνης για τον άνθρωπο καταπολεμήσεως των ποντικών και των βλαβερών εντόμων. Επιβάλλεεται ακόμη η λήψη και ανάλογων μέτρων για την αποφυγή της εισόδου στο εργαστήριο των ποντικών και των βλαβερών εντόμων, όπως είναι τα αναφερόμενα στο άρθρο 28 της παρούσας μέτρα και η τοποθέτηση συρμάτινου πλάγματος Νο 16 στις θύρες και στα παράθυρα του εργαστηρίου. 13. Οι απασχολούμενοι στα εργαστήρια τροφίμων ή ποτών, ανεξάρτητα από τη σχέση τους με την επιχείρηση (επιχειρηματίας ή και μέλη της οικογένειάς του, υπάλληλοι, εργάτες κ.λπ.), θα είναι υγιείς και καθαροί. Κατά την ώρα της εργασίας τους θα φορούν λευκή ή ανοικτόχρωμη μπλούζα, ποδιά και σκούφο. Τα άρθρα 14 και 36 της παρούσας εφαρμόζονται και στο προσωπικό των εργαστηρίων του παρόντος άρθρου. Ειδικότερα, οι χειριστές των τροφίμων ή ποτών, γενικά, πριν από την έναρξη της εργασίας τους ή την επανάληψη αυτής μετά από διακοπή της για οποιοδήποτε λόγο, θα πλύνουν καλά τα χέρια τους με ζεστό νερό και σαπούνι. 14. Οι ειδικές διατάξεις άλλων Υγειον. Διατάξεων ή Δ/γμάτων, με τις οποίες ρυθμίζονται θέματα αναφερόμενα στα της λειτουργίας ορισμένων ειδών εργαστηρίων τροφίμων ή ποτών, εφαρμόζονται σε συνδυασμό με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, οι οποίες έχουν εφαρμογή για όσου όρους και προϋποθέσεις δεν καλύπτουν οι ανωτέρω ειδικές διατάξεις. 15. Κατά παρέκκλιση των διατάξεων της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί να δεχθεί την εγκατάσταση και λειτουργία μικρών εργαστηρίων παρασκευής τοπικών παραδοσιακών προϊόντων (μαντολάτο, λουκούμια, χαλβάς, κ.τ.όμ.) σε συνολικό χώρο 40 τ.μ. τουλάχιστον, εφόσον βρίσκονται σε επαρχιακές πόλες ή κωμοπόλεις, οι διαδικασίες παραγωγής των προϊόντων τους απαιτούν απλές εγκαταστάσεις, συγκρότηση και εξοπλισμό και σχετικά μικρό χώρο και τα προϊόντα τους διαθέτονται χονδρικώς, εξολοκλήρου ή εν μέρει, σε καταστήματα λιανικής πωλήσεως αποκλεστικά της περιοχής τους. Τα ανωτέρω εργαστήρια θα αποτελούνται από τα ακόλουθα διαμερίσματα εμβαδού ίσου ή μεγαλύτερου του αντίστοιχα αναφερόμενου: - Διαμέρισμα κυρίως εργαστηρίου εμβαδού 25 τ.μ. τουλάχιστον. - Διαμέρισμα πλύσεως σκευών εμβαδού 5 τ.μ. τουλάχιστον. - Αποθήκη πρώτων υλών ή/και έτοιμων προϊόντων εμβαδού 7 τ.μ. τουλάχιστον. - Αποχωρητήριο ποσωπικού 3 τ.μ. Επιτρέπεται η εγκατάσταση του συστήματος πλύσεως σκευών σε κατάλληλη θέση του παρασκευαστηρίου, ώστε να μη ρυπαίνονται τα τρόφιμα κατά τη λειτουργία τούτου, με την προϋπόθεση ότι ο συνολικός αυτός χώρος θα είναι τουλάχιστον 30 τ.μ. Αν ορισμένες περιπτώσεις των ανωτέρω προϊόντων διαθέτονται λιανικώς, θα υπάρχει επί πλέον ιδιαίτερο, σαφώς χωρισμένο, διαμέρισμα πρατηρίου εμβαδού 12 τ.μ. τουλάχιστον. Τα ανωτέρω εργαστήρια είναι άσχετα με τα εργαστήρια των καταστημάτων των άρθρων 38 (σνακ-μπαρ, πιτσαρίες), 39 (ζαχαροπλαστεία, γαλακτοπωλεία, αναψυκτήρια), 43 (αμιγή πρατήρια ειδών ζαχαροπλαστείου, αμιγή γαλακτοπωλεία) και 44 (υπεραγορές τροφίμων), που ενδεχομένως ιδρύονται από τους φορείς των καταστημάτων τούτων σε αυτοτελείς και ανεξάρτητους χώρους αποκλειστικά και μόνο για την κάλυψη των αναγκών του καταστήματός τους. Τα εργαστήρια αυτά θα έχουν τον προβλεπόμενο από τις σχετικές διατάξεις του οικείου άρθρου χώρο παρασκευαστηρίου με την ανάλογη συγκρότηση και εξοπλισμό (απαραίτητα σύστημα πλύσεως των σκευών μαγειρικής ή ζαχαροπλαστικής), αποχωρητήριο και, όπου απαιτείται, αποθήκη. Για τη λειτουργια τέτοιου εργαστηρίου απαιτείται ιδιαίτερη άδεια, στην οποία θα σημειώνεται ότι τα προϊόντα του θα διαθέτονται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του καταστήματος του φορέα του.

Ημ/νία: 23.09.1983
Ημ/νία Ισχύος: 23.09.1983
Λήμματα: Υγειονομικός έλεγχος ,Εργαστήρια ,Τρόφιμα ,Ποτά

1. Ορισμοί: α. Αρτοποιείο είναι μόνιμο κτίσμα ειδικά διαρρυθμισμένο και κατάλληλα εξοπλισμένο, ανεξάρτητα από τη δυναμικότητά του, για την παραγωγή και διάθεση άρτου, αρτοσκευασμάτων γενικά και λοιπών σκευασμάτων τροφίμων, που έχουν ως βάση το αλεύρι, πλην των ζυμαρικών. Ακόμη, στο αρτοποιείο ψήνονται φαγητά και άλλα παρασκευάσματα (γλυκίσματα κλπ.) του Κοινού. Στο αρτοποιείο είναι δυνατό να επιτραπεί και η Παρασκευή γλυκισμάτων, καθώς και η πώληση, πλην των προϊόντων αρτοποιίας, και άλλων ειδών προβλεπόμενων από τις διατάξεις των σχετικών Αγορανομικών-Υγειονομικών Διατάξεων, εφόσον θα συντρέχουν οι αναφερόμενοι στης παρ. 7 και 8 του παρόντος άρθρου όροι και προϋποθέσεις. β. Κοινά αρτοποιεία είναι αυτά, στα οποία η παρασκευή του άρτου γίνεται με τα χέρια. γ. Μηχανική αρτοποιεία είναι αυτά, στα οποία η παρασκευή του άρτου γίνεται με μηχανικά μέσα. δ. Αρτος (χωρίς άλλη ένδειξη) είναι προϊόν, που παρασκευάζεται με ψήσιμο, υπό ορισμένες συνθήκες σε ειδικούς κλιβάνους, μάζας, η οποία αποτελείται από αλεύρι σιταριού, νερό, ζύμη και μικρή ποσότητα αλατιού. Αν για την παρασκευή άρτου έχει χρησιμοποιηθεί αλεύρι άλλου δημητριακού ή μείγμα αλεύρων άλλων δημητριακών, ο άρτος αυτός θα φέρει την ονομασία των δημητριακών αυτών π.χ. άρτος αραβοσίτου, άρτος σίτου μετά σικάλεως κ.τ.όμ. ε. Απλά ή κοινά αρτοσκευάσματα είναι τα προϊόντα αρτοποιίας, που δεν περιέχουν πρόσθετες ύλες, κυρίως λιπαρές και φυσικές γλυκαντικές, ή περιέχουν τέτοιες αλλά σε μικρές ποσότητες, ώστε να είναι δυνατό να αντικαταστήσουν τον άρτο, όπως είναι τα κοινά κουλούρια, τα παξιμάδια, οι φρυγανιές, οι λαγάνες, τα κριτσίνια, ο διπυρίτης άρτος (γαλέτα), τα εφτάζυμα κ.α. στ. Ειδικά ή ζαχαροπλαστικής αρτοσκευάσματα είναι τα προϊόντα αρτοποιίας, που περιέχουν απαραίτητα πρόσθετες ύλες, κυρίως λιπαρές και φυσικές γλυκαντικές, σε ποσοστό τουλάχιστον 10% για κάθε μια από αυτές, εξαιτίας των οποίων αποκτούν χαρακτηριστική οσμή και γεύση, και επομένως δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αντικατάσταση του άρτου, όπως είνα τα κουλουράκια ή παξιμάδια βανίλλιας, γλυκάνισου, μαστίχας, σησαμιού, κανέλλας, αμμωνίας, σμυρνέικα, μουστοκούλουρα κ.α. ζ. Αλλά σκευάσματα, τα οποία μπορούν να παρασκευάζονται στα αρτοποιεία, είναι αυτά, που έχουν βάση το αλεύρι και άλλες βρώσιμες ύλες, όπως είναι τα διάφορα είδη πιττών (τυρόπιττες, σπανακόπιττες, μπουγάτσες, κρουασάν, κ.τ.όμ.), τα μελομακάρονα, οι κουραμπιέδες, τα βουτήματα, τα τσουρέκια κ.τ.όμ. η. Πρατήριο άρτου είναι αυτοτελές και ανεξάρτητο κατάστημα, στο οποίο πωλούνται μόνον προϊόντα αρτοποιίας, δηλαδή άρτος, αρτοσκευάσματα, απλά ή ειδικά, και άλλα σκευάσματα από αυτά που επιτρέπεται να παρασκευάζονται στα αρτοποιεία. 2. Τα αρτοποιεία και πρατήρια άρτου λειτουργούν βάσει αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας, οι οποίες εκδίδονται από τον οικείο Νομάρχη, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Ν. 726/77, της Α2-1218/77 (ΦΕΚ 1178/77 τ.Β’) Κοινής αποφάσεως των Υπουργών Βιομηχανίας και Ενεργείας, Εμπορίου και Κοινων. Υπηρεσιών και γενικά της σχετικής με τα αρτοποιεία και τα πρατήρια άρτου Νομοθεσίας. Αδεια του οικείου Νομάρχη απαιτείται επίσης και για τη λειτουργία μέσα σε αρτοποιείο των καταστημάτων πωλήσεως προϊόντων ζαχαροπλαστικής και γάλακτος (πλην των τυροκομικών), εμφιαλωμένων ποτών και άλλων ειδών προβλεπόμενων από τις εκάστοτε ισχύουσες σχετικές Αγορανομικές-Υγειονομικές Διατάξεις, τα οποία ιδρύθηκαν μετά την ισχύ της Υγειονομικής-Αγορανομικής Διατάξεως 57/1968 (ΦΕΚ 432/4-9-68 τ.Β’) ή θα ιδρυθούν στο εξής μέσα σε αρτοποιείο, καθώς και των εργαστηρίων ζαχαροπλαστικής, που ιδρύθηκαν μετά την ισχύ του Ν. 726/77 ή θα ιδρυθούν στο εξής μέσα στον χώρο αρτοποιείου. Η Υγειονομική Υπηρεσία εμπλεκόμενη μόνο στις διαδικασίες χορηγήσεως των αδειών λειτουργίας αρτοποιείων και πρατηρίων άρτου, καθώς και των εγκαταστημένων στα αρτοποιεία εργαστηρίων ζαχαροπλαστικής και καταστημάτων, που επιτρέπεται, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες Αγορανομικές-Υγειονομικές Διατάξεις, να λειτουργούν στους χώρους των αρτοποιείων, εξετάζει αν συντρέχουν οι υγειονομικοί όροι και προϋποθέσεις, που προβλέπονται από τις διατάξεις της παρούσης και των άλλων ισχυουσών σχετικών Υγειονομικών Διατάξεων και γενικά της εκάστοτε ισχύουσας σχετικής Νομοθεσίας, και γνωμοδοτεί για τη χορήγηση ή μη της ζητούμενης άδειας λειτουργίας. Εξαιρετικά, οι αναφερόμενοι στο εμβαδόν και στο ύψος των διαμερισμάτων των αρτοποιείων όροι, εξετάζονται σε συνδυασμό με τη δυναμικότητα παραγωγής των αρτοποιείων από την αρμόδια Υπηρεσία Βιομηχανίας της Νομαρχίς, η οποία και γνωμοδοτεί για τη συνδρομή των όρων τούτων. Σε περιπτώσεις αλλαγής φορέα (μεταβίβαση) αρτοποιείου ή πρατηρίου άρτου ή/και των λειτουργών νόμιμα σε αρτοποιείο καταστημάτων ή εργαστηρίου ζαχαροπλαστικής απαιτείται νέα άδεια, που χορηγείται από τον οικείο Νομάρχη στο όνομα του νέου φορέα. Για τη χορήγηση της άδειας αυτής η αρμόδια Υγειονομική Υπηρεσία εξετάζει αν το αρτοποιείο και τα τυχόν λειτουργούντα σ’ αυτό καταστήματα ή το πρατήριο άρτου πληρούν τους όρους και προϋποθέσεις, που αναφέρονται στην υγιεινή και στην καθαριότητα των χώρων τους (τοίχοι, δάπεδα, οροφές, ύδρευση, αποχέτευση, αερισμός, φωτισμός, κατασκευή αποθήκης, αποχωρητηρίων κλπ. χώρων υπηρεσίας, υγειονομικής σημασίας εξοπλισμός κ.λπ.), σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της παρούσας και γενικά της εκάστοτε ισχύουσας σχετικής Νομοθεσίας και γνωμοδοτεί σχετικά. 3. Για τη λειτουργία των αρτοποιείων εφαρμόζονται οι διατάξεις του προηγούμενου Κεφαλαίου για τους γενικούς όρους, που πρέπει να πληρούν τα καταστήματα και εργαστήρια τροφίμων και ποτών, σε συνδυασμό με τις διατάξεις του Π.Δ. της 25/8-13/9/1934, του Ν. 726/77 και της Α2-1218/77 Κοινής Υπουργικής αποφάσεως και γενικά της εκάστοτε ισχύουσας Νομοθεσίας για τα αρτοποιεία και πρατήρια άρτου. Ιδιαίτερα, τα αρτοποιεία θα πληρούν τους κατωτέρω υγειονομικούς όρους και προϋποθέσεις: α. Το οίκημα θα είναι μόνιμης κατασκευής με εξωτερικούς τοίχους και εσωτερικά χωρίσματα στέρεης και άκαυσης κατασκευής. Τα δάπεδα θα καλύπτονται καθολικά από συνεχές, αδιαπότιστο, λείο και μη εύθριπτο υλικό και δεν θα βρίσκονται χαμηλότερα των 20 εκτστμ. από τη στάθμη του προ της εισόδου του αρτοποιείου πεζοδρομίου. Οι επιφάνειες των δαπέδων θα παρουσιάζουν κλίσεις προς φρεάτια δαπέδου, εφοδιασμένα με σιφώνια, τα στόμια, των οποίων θα καλύπτονται με μεταλλικές σχάρες, στις οποίες τα κενά δεν θα είναι μεγαλύτερα των 5 χλστμ. β. Το ύψος θα είναι ανάλογο με τη δυναμικότητα ημερήσιας παραγωγής άρτου, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Π.Δ. της 25/8-13/9/34 και του Ν. 726/77. γ. Θα υπάρχουν τα κατωτέρω διαμερίσματα, το καθένα από τα οποία θα έχει εμβαδόν το προβλεπόμενο από τα άρθρα 17 και 18 του Π.Δ. της 25/8-13/34 σε συνδυασμό με το άρθρο 5 του Ν. 726/77. - Διαμέρισμα κλιβάνου και κλιβανίσεως. - Διαμέρισμα ζυμωτηρίου, το οποίο θα είναι χωρισμένο από τους άλλους χώρους. Κατ’ εξαίρεση, στα μηχανικά αρτοποιεία το ζυμωτήριο μπορεί να αποτελεί συνέχεια του διαμερίσματος κλιβάνου και κλιβανίσεως, αν ο κλίβανος είναι ηλεκτρικός ή αν η εστία δεν βρίσκεται προς το μέρος του ζυμωτηρίου. - Διαμέρισμα προζυμώσεως, το οποίο είναι απαραίτητο μόνο στα μηχανικά αρτοποιεία δυναμικότητας παραγωγής άρτου πάνω από 5.000 χλγρμ. ημερησίως. - Αποθήκη καύσιμης ύλης. Η αναγκαιότητα της υπάρξεως αποθήκης καυσίμων, η θέση αυτής και ο τρόπος κατασκευής της εξετάζονται από την αρμόδια Υπηρεσία Βιομηχανίας της Νομαρχίας. - Διαμέρισμα πωλήσεως άρτου. - Αποθήκη αλεύρων, η οποία θα βρίσκεται στον ισόγειο χώρο του αρτοποιείου, εκτός αν υπάρχουν μηχανικά μέσα ανυψώσεως των αλεύρων (αναβατόρια, σιλό κ.τ.όμ.), οπότε μπορεί να βρίσκεται στο υπόγειο. - Αποδυτήρια προσωπικού, εμβαδού ικανού να περιλάβει τα ατομικά ιματιοφυλάκια των εργαζομένων. - Πλυντήριο, δηλαδή ο χώρος στον οποίο βρίσκονται οι νιπτήρες προσωπικού. Ο αριθμός των νιπτήρων και των κρουνών θα είναι ανάλογος με την ημερήσια παραγωγικότητα του αρτοποιείου και θα αντιστοιχεί ένας τουλάχιστον νιπτήρας με κρουνό για κάθε 3.000 χλγρμ. παραγόμενου ημερησίως άρτου. Για κάθε νιπτήρα απαιτείται εμβαδόν 2 τ.μ. τουλάχιστον. Αν η ημερήσια παραγωγικότητα μηχανικού αρτοποιείου είναι ίση ή μεγαλύτερη των 6.000 χλγρμ., το πλυντήριο θα είναι εφοδιασμένο και με καταιωνιστικό λουτήρα (ντους) για κάθε 6.000 χλγρμ. παραγόμενου ημερησίως άρτου, θα αντιστοιχεί δε σε κάθε τέτοιο λουτήρα επιφάνεια δαπέδου 2 τ.μ. τουλάχιστον. - Αποχωρητήρια προσωπικού, ο αριθμός των οποίων θα είναι ανάλογος της ημερήσιας παραγωγικότητας του αρτοποιείου, ως ακολούθως: Για παραγωγικότητα μέχρι 4.000 χλγρμ. ένα αποχωρητήριο. Για παραγωγικότητα από 4.000 μέχρι 10.000 χλγρμ. δύο αποχωρητήρια. Για παραγωγικότητα από 10.000 μέχρι 20.000 χλγρμ. τρία αποχωρητήρια. Για παραγωγικότητα πάνω από 20.000 χλγρμ. ο αριθμός των αποχωρητηρίων αυξάνεται κατά ένα για κάθε επί πλέον 10.000 χλγρμ. δ. Τα αποδυτήρια προσωπικού, το πλυντήριο και τα αποχωρητηρία αποτελούν τους χώρους υπηρεσίας. Δεν επιτρέπεται η μεταξύ των χώρων τούτων παρεμβολή οποιουδήποτε χώρου εργασίας ή αποθήκης, καθώς και η άμεση επικοινωνία των χώρων υπηρεσίας με τους χώρους εργασίας. Επίσης δεν επιτρέπεται η ύπαρξη χώρων υπηρεσίας πάνω από τους κλιβάνους, εκτός αν έχουν ληφθεί επαρκή, κατά την κρίση της αρμόδιας Υπηρεσίας Βιομηχανίας της Νομαρχίας μέτρα θερμομονώσεως του δαπέδου για την αποτροπή της μεταδόσεως της θερμοκρασίας των κλιβάνων στους χώρους αυτούς. ε. Ολα τα ανωτέρω διαμερίσματα θα είναι χωρισμένα μεταξύ τους με χωρίσματα μόνιμης, στέρεης και άκαυστης κατασκευής (τοίχοι). Εξαιρετικά, το ζυμωτήριο των μηχανικών αρτοποιείων μπορεί να αποτελεί συνέχεια του προ των κλιβάνων χώρου κλιβανίσεως, αν οι χρησιμοποιούμενοι κλίβανοι είναι ηλεκτρικοί ή, σε περιπτώσεις που για τη λειτουργία τους χρησιμοποιείται καύσιμη ύλη (πετρέλαιο, ξύλα κ.τ.όμ.), αν η εστία δεν βρίσκεται προς το μέρος του ζυμωτηρίου. στ. Οι εσωτερικές επιφάνειες των τοίχων όλων των ανωτέρω χώρων εργασίας και υπηρεσίας, πλην της αποθήκης, μέχρι 1,80 μ.ύψος, θα είναι αδιαπότιστες και λείες, ελαιοχρωματισμένες ή καλυμμένες με πλακίδια εφυαλωμένης πορσελάνης. Οι λοιπές επιφάνειες των τοίχων και της οροφής θα είναι λείες, σε καλή κατάσταση και θα υδροχρωματίζονται συχνά. Η κατασκευή των χώρων της αποθήκης και των χώρων εργασίας θα είναι σύμφωνα με τα άρθρα 28 και 35,30, αντίστοιχα. Ο προθάλαμος στα αποχωρητήρια δεν είναι απαραίτητος, αν μεταξύ τούτων και των χώρων εργασίας του αρτοποιείου παρεμβάλεται κάποιος άλλος χώρος υπηρεσίας (πλυντήριο ή αποδυτήριο). ζ. Η απαγωγή των καπνών, της αιθάλης και των αερίων καύσεως της καύσιμης ύλης, καθώς και των αερίων και οσμών, που παράγονται κατά το ψήσιμο του άρτου και των φαγητών, γλυκισμάτων κλπ., θα γίνεται πλήρως με ειδικό απαγωγικό σύστημα, σύμφωνα με το άρθρο 27 της παρούσας. Εξαιρετικά, απαλλάσσονται από την υποχρέωση να διαθέτουν το ανωτέρω απαγωγικό σύστημα τα αρτοποιεία, που χρησιμοποιούν ηλεκτρικούς κλιβάνους, θα παίρνονται όμως μέτρα εξουδετερώσεως των παραγόμενων κατά το ψήσιμο του άρτου, των φαγητών, γλυκισμάτων κλπ., ατμών και οσμών. 4. Ο άρτος και γενικά τα προϊόντα αρτοποιίας, μετά την εξαγωγή τους από τους κλιβάνους και ώσπου να αποκτήσουν τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, θα τοποθετούνται σε προθήκες κλειστές με συρματόπλεγμα Νο 16, οι οποίες θα βρίσκονται σε χώρους, που δεν επηρεάζονται από τον κονιορτό, και ακολούθως θα μεταφέρονται σε κλειστές υαλόφρακτες προθήκες στον χώρο πωλήσεως, ώστε να προφυλάσσονται από τις μύγες και άλλα βλαβερά έντομα, τους ποντικούς, τον κονιορτό και κάθε είδους άλλες ρυπάνσεις και μολύνσεις. Δεν επιτρέπεται η ψηλάφηση των ανωτέρω προϊόντων από τους πελάτες και το προσωπικό του καταστήματος, για τυχόν δε τέτοιες παραλείψεις την ευθύνη φέρει ο καταστηματάρχης. 5. Τα φαγητά, τα γλυκίσματα και άλλα παρασκευάσματα του Κοινού, μετά την εξαγωγή τους από τους κλιβάνους και μέχρι την παραλαβή τους από τους κατόχους τους. Θα τοποθετούνται σε προθήκες κλειστές με συρματόπλεγμα Νο 16, οι οποίες θα βρίσκονται σε μέρη που δεν επηρεάζονται από τον κονιορτό τις μύγες και άλλες ρυπάνσεις και μολύνσεις. 6. Για τη μεταφορά των προϊόντων αρτοποιίας από το αρτοποιείο σε καταστήματα πωλήσεως τούτων (πρατήρια άρτου) ή σε εστιατόρια, ιδρύματα κ.λπ. θα χρησιμοποιούνται οχήματα με κατάλληλο αμάξωμα, κλειστό από όλες τις πλευρές του, ώστε το εσωτερικό του να εξασφαλίζεται από τον κονιορτό και κάθε είδους άλλες ρυπάνσεις, διατηρούμενο καθαρό. Τα οχήματα αυτά θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τη μεταφορά των προϊόντων αρτοποιίας, στο εξωτερικό δε τούτων θα αναγράφονται τα στοιχεία της επιχειρήσεως που εξυπηρετούν. Για τη χρήση των ανωτέρω οχημάτων δεν απαιτείται ιδιαίτερη άδεια. Απαγορεύεται η μεταφορά προϊόντων αρτοποιίας με μεταφορικά μέσα χρησιμοποιούμενα και για άλλους σκοπούς, όπως είναι η μεταφορά ατόμων ή ειδών άσχετων με τα ανωτέρω είδη. Εξαιρετικά, επιτρέπεται η μεταφορά προϊόντων αρτοποιίας με οχήματα χρησιμοποιούμενα και για άλλους σκοπούς (πλην της μεταφοράς ρυπαρών αντικειμένων ή τοξικών υλών ή υγρών, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν με οποιοδήποτε τρόπο δυσμενώς τα προϊόντα αυτά), εφόσον τα μεταφερόμενα είδη αρτοποιίας θα τοποθετούνται σε ειδικά κιβώτια, ξύλινα, επενδυμένα εσωτερικά με γαλμβανισμένη λαμαρίνα, ή μεταλλικά ή πλαστικά, επαρκούς χωρητικότητας, τα οποία θα κλείνουν ερμητικά και θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για τον ανωτέρω σκοπό. 7. Τα αρτοποιεία, που λειτουργούν πριν από την 19/9/68, ημερομηνία ενάρξεως ισχύος της 57/1968 Υγειονομικής-Αγορανομικής Διατάξεως, μπορούν να διαθέτουν στο διαμέρισμα πωλήσεως άρτου και προϊόντα ζαχαροπλαστικής και γάλακτος (πλην των τυροκομικών), καθώς και εμφιαλωμένα ποτά, έστω και αν δεν υπάρχει για τον σκοπό αυτόν περίσσιος χώρος, πέρα από τον απαιτούμενο για το διαμέρισμα τούτο, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Π.Δ. της 25/8-13/9/34, του Ν. 726/77 και γενικά της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας για τα αρτοποιεία, με την προϋπόθεση ότι θα έχουν τον κατάλληλο εξοπλισμό συντηρήσεως των ευαλλοίωτων τροφίμων (ψυγεία κ.λπ.). Τα αρτοποιεία που λειτουργούν μετά τη 19/9/68 μπορούν, κατόπιν της προβλεπόμενης από την παρ. 2 (δεύτερο εδάφιο) του παρόντος άρθρου άδειας, να διαθέτουν στο διαμέρισμα πωλήσεως άρτου και προϊόντα ζαχαροπλαστικής και γάλακτος (πλην των τυροκομικών), καθώς και εμφιαλωμένα ποτά, μόνον εφόσον, πέρα από τον απαιτούμενο για το διαμέρισμα τούτο χώρο, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Π.Δ. της 25/8-13/9/34, του Ν. 726/77 και γενικά της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας για τα αρτοποιεία, υπάρχει επί πλέον χώρος 15 τ.μ. τουλάχιστον και ο κατάλληλος για τη συντήρηση των ευαλλοίωτων τροφίμων εξοπλισμός. Πέρα από τα προϊόντα αρτοποιίας, δεν επιτρέπεται να πωλούνται στα αρτοποιεία άλλα είδη, εφόσον δεν αναφέρονται στην παράγραφο αυτή ή στις εκάστοτε ισχύουσες άλλες Υγειονομικές - Αγορανομικές Διατάξεις και δεν υπάρχουν οι απαραίτητες για τον σκοπό αυτόν προϋποθέσεις. 8. Επιτρέπεται, κατόπιν της προβλεπόμενης από την παρ. 2 (δεύτερο εδάφιο) του παρόντος άρθρου άδειας, η εγκατάσταση και λειτουργία σε αρτοποιείο εργαστηρίου ζαχαροπλαστικής και παρεμφερών παρασκευασμάτων, εφόσον θα υπάρχει, πέρα από τους απαιτούμενους, σύμφωνα με τη νομοθεσία για τα αρτοποιεία (Π.Δ. της 25/8-13/9/34, Ν. 726/77 κ.λπ.), χώρους εργασίας, και επί πλέον κατάλληλος χώρος εμβαδού 30 τ.μ. τουλάχιστον, σαφώς χωρισμένος από τα άλλα διαμερίσματα του αρτοποιείου με χώρισμα από άκαυστα υλικά (τοίχος κ.τ.όμ.). Κατά τα άλλα, και διιαίτερα για ό,τι αφορά την κατασκευή, τη συγκρότηση και τον εξοπλισμό του, το ανωτέρω εργαστήριο θα πληρεί τους όρους και τις προϋποθέσεις, που καθορίζουν οι σχετικές διατάξεις του προηγούμενου Κεφαλαίου και του άρθρου 39 της παρούσας, και γενικά της εκάστοτε ισχύουσας σχετικής Νομοθεσίας. 9. Απαγορεύεται η ίδρυση κουλουροποιείων και αμιγών κλιβάνων χρησιμοποιουμένων για το ψήσιμο φαγητών, γλυκισμάτων και κάθε είδους άλλων παρασκευασμάτων του Κοινού. Για τους λειτουργούντες κατά την έναρξη ισχύος του Ν. 726/77 (15/10/77) αμιγείς κλιβάνους και κουλουροποιεία εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 14 του Νόμου τουτού. 10. Τα απασχολούμενα στα αρτοποιεία άτομα θα είναι υγιή και απόλυτα καθαρά, θα φορούν δε κατά την ώρα της εργασίας τους λευκή ή ανοικτόχρωμη μπλούζα και, εφόσον ασχολούνται με την Παρασκευή του άρτου και άλλων προϊόντων αρτοποιίας, καθώς και γλυκισμάτων ή άλλων παρασκευασμάτων, ομοιόχρωμη ποδιά και σκούφο. Η Υγειονομική Υπηρεσία μπορεί να επιβάλει σε αρτοποιεία την πρόσληψη υπαλλήλου ταμία, αν κρίνει ότι η πελατειακή κίνηση τους παρέχει τέτοια δυνατότητα. 11. Γενικά οι διατάξεις των άρθρων 32, 33, 34, 35 και 36 της παρούσας εφαρμόζονται και στα αρτοποιεία. 12. Για τη λειτουργία νεοϊδρυόμενους Πρατηρίου άρτου απαιτείται ισόγειος χώρος, εμβαδού 12 τ.μ. τουλάχιστον, σαφώς διαχωρισμένος και απόλυτα ανεξάρτητος με ξεχωριστή είσοδο επί οδού ή στοάς, στον οποίο θα υπάρχουν απαραίτητα προθήκη για την εξασφάλιση του άρτου και των άλλων ειδών αρτοποιίας από τις ρυπάνσεις και νιπτήρας με εγκατάσταση υδρεύσεως και αποχετεύσεως. Κατά τα άλλα και ιδιαίτερα για ό,τι αφορά την κατασκευή, τη συγκρότηση και τον εξοπλισμό του, το ανωτέρω κατάστημα θα πληρεί τους όρους και τις προϋποθέσεις, που καθορίζουν οι σχετικές διατάξεις του προηγούμενου Κεφαλαίου και του άρθρου 43 της παρούσας και γενικά της εκάστοτε ισχύουσας σχετικής νομοθεσίας. Η ύπαρξη αποχωρητηρίου στα Πρατήρια άρτου δεν είναι απαραίτητη, εφόσον συντρέχουν οι αναφερόμενες στην παρ. 2 περίπτ. ε άρθρου 25 της παρούσας προϋποθέσεις. Ομως, τυχόν υπάρχον αποχωρητήριο θα πληρεί τους όρους του άρθρου τούτου, σε συνδυασμό με την παρ. 5 εδ. α περίπτ. (4) του άρθρου 43 της παρούσας. Απαγορεύεται η πώληση στα Πρατήρια άρτου άλλων ειδών, πέρα από τα προϊόντα αρτοποιίας, καθώς και η λειτουργία Πρατηρίου άρτου ως τμήματος μικτού καταστήματος τροφίμων χωρίς σαφή διαχωρισμό τούτου από το άλλο κατάστημα και ιδιαίτερη είσοδο.

Ημ/νία: 23.09.1983
Ημ/νία Ισχύος: 23.09.1983
Λήμματα: Υγειονομικός έλεγχος ,Αροποιεία ,Πρατήρια άρτου

© 2019 Ένωση Εξοχικών Εστιατορίων & Συναφών Αττικής. Παράσχου 8 Χαλάνδρι, 15233 Αθήνα, Τηλ:210 6831286 E-mail: info@eeesa.gr
Facebook
Twitter

Please publish modules in offcanvas position.